مسیر صفحه جاری : کمیسیون ها»آمار، اطلاعات، بررسی های فنی و صدور خدمات مهندسی»برنامه های عملیاتی
اخبار و رویدادها
سراب فرزندآوری با زمین رانتی
یک ساعت پیش by روابط عمومی انجمن

حراج زمین با هدف «فرزندآوری» نتوانست «روند کاهنده آمار ولادت، بُعد خانوار و میزان ازدواج‌ها» را متوقف کند.  بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از کارنامه ۴ ساله «توزیع زمین برای جوانی جمعیت» نشان می‌دهد، تاکنون بیش‌از ۱۰۰ هزار قطعه ۲۰۰ مترمربعی با امتیاز ویژه در قیمت و امتیاز ویژه‌تر در پرداخت بهای زمین، برای «فرزند سوم و بیشتر» واگذار شده؛ اما در مقابل، «فرزندنیاوری» به دو دلیل که مهم‌ترین آن «معیشت» بوده، تشدید شده است.  هشت ایراد به سیاست «حراج زمین برای بهبود معادله جمعیت» وارد است؛ از جمله اینکه «استعداد سکونتی» این قطعات ۴ برابر «تعریف قانون‌گذار» است.

?????? ?????...
چرا «بازآفرینی‌شهری» در ایران به «بازآفرینی فقر» منجر می‌شود؟
یک ساعت پیش by روابط عمومی انجمن

از آنجا که ورود سرمایه‌گذار ساختمانی به محله‌های فرسوده، به راحتی شروع «مشارکت در ساخت» در سایر محله‌های یک شهر نیست، همیشه «سرعت نوسازی بافت» از ساخت‌وساز در خارج از بافت‌های فرسوده شهرها کمتر بود. طی دو دهه گذشته متوسط نوسازی‌ در بافت‌های فرسوده معادل حدود یک‌سوم کل تولید مسکن در هر سال بوده که بیانگر «سهم پایین این مناطق» از جذب سرمایه‌های ساختمانی است. مساله اصلی «بی‌رغبتی فعالان ساختمانی برای ورود به بافت‌فرسوده»، حاشیه‌سود پایین سرمایه‌گذاری است.

?????? ?????...
تله نااطمینانی
یک روز پیش by روابط عمومی انجمن

جنگ و نااطمینانی ممکن است در کوتاه‌مدت باعث توقف یا کاهش معاملات شود؛ اما اثر مهم‌تر آن می‌تواند تغییر ساختار رفتار بازیگران باشد. خانوارها محافظه‌کارتر می‌شوند، سازندگان محتاط‌تر رفتار می‌کنند، مالکان در برابر کاهش قیمت مقاوم‌تر می‌شوند و در نهایت مستاجران هم تحرک کمتری از خود نشان می‌دهند. این تغییر رفتار، بازار را به تعادل جدیدی می‌رساند؛ اما این تعادل لزوما تعادل مطلوبی نیست.

?????? ?????...
دولت؛ رهبر ارکستر سیاست مسکن
یک روز پیش by روابط عمومی انجمن

دولت؛ رهبر ارکستر است نه نوازنده همه سازها! برای توضیح این نقش می‌توان از یک استعاره موسیقایی استفاده کرد. در یک ارکستر، سازهای مختلف هرکدام صدای خود را دارند. ویولون، پیانو، فلوت، سازهای کوبه‌ای و دیگر سازها نمی‌توانند صدای یکسانی تولید کنند؛ اتفاقا زیبایی ارکستر به همین تفاوت صداها وابسته است. اما اگر هر نوازنده بدون توجه به دیگری بنوازد، نتیجه موسیقی نیست؛ مجموعه‌ای از صداهای ناهماهنگ و گوشخراش است. دولت در سیاست مسکن باید بیشتر شبیه رهبر ارکستر باشد تا نوازنده‌ای که می‌خواهد همه سازها را خودش بنوازد.

?????? ?????...
تامین مسکن در تله متراژ
سه شنبه, شهريور 10, 1405 by روابط عمومی انجمن

رفاه از دست رفته ایرانی‌ها طی سال‌های دهه۹۰ می‌توانست با «اصلاح» یکسری مقررات و سیاست در بخش مسکن، تا حدودی به «فشار هزینه‌های تامین سرپناه و تشدید فقر مسکن» منجر نشود؛ اما نه تنها این اصلاحات رخ نداد که برآیند تصمیمات سیاستگذار به «دورترشدن تقاضا از بازار رسمی خرید و اجاره مسکن» انجامید.  درآمد سرانه حقیقی در فاصله ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ به میزان ۳۶درصد کاهش پیدا می‌کند و همزمان قیمت اسمی و قیمت حقیقی مسکن به ترتیب ۵۴برابر و ۲.۵برابر می‌شود. به‌رغم این کاهش شدید «قدرت خرید خانوارها» به ویژه در تامین سرپناه برای خود، «متراژ» واحدهای مسکونی عرضه‌شده نه‌تنها کاهش پیدا نمی‌کند، بلکه در مسیر موازی «شرایط بحرانی جنس تقاضا» افزایش می‌یابد. طی دهه۹۰ متوسط مساحت خانه‌های جدید از ۱۳۱ به ۱۶۰مترمربع و در سال۱۴۰۳ به ۱۷۰مترمربع افزایش یافت. بزرگ‌ترشدن واحدهای مسکونی، اثر کوچک‌تر شدن قدرت خرید خانوارها را در اصلی‌ترین فاکتور هزینه‌ای سبد مصرف یعنی تامین مسکن، تشدید کرده است. اکنون اصلاح ضوابط ساخت‌‌وساز با هدف عرضه آپارتمان‌های متوسط ۵۰مترمربعی، «نیاز فوری» بخش مسکن است که صاحب‌نظران اقتصادی خواستار اعمال این تصمیم در «طرح جامع مسکن تا ۱۴۱۵» شدند.  سیاست «سازگارکردن متراژی عرضه با تقاضا» می‌تواند در کنار سیاست مسکن ‌اجاره‌ای، جایگزین طرح‌هایی مثل مسکن‌مهر و مسکن‌ملی شود که قرار بود «شکست‌بازار» را مدیریت کنند؛ اما باعث «شکست‌دولت‌ها» شدند.

?????? ?????...
ترجیح موجرها تغییر کرد
دوشنبه, شهريور 09, 1405 by روابط عمومی انجمن

تورم اجاره مسکن در کشور برای پنجمین ماه پیاپی، در سطح ۳۱ درصد قرار گرفته و این یعنی «عدم تغییر نرخ رشد اجاره‌بها از ابتدای سال تاکنون به‌رغم افزایش ۱۸واحد درصدی تورم عمومی در همین فاصله»؛ اینکه صاحب‌خانه‌ها چطور حاضر شده‌اند در برابر جهش ۱.۹برابری هزینه‌های زندگی‌شان نسبت به سال گذشته همین موقع، به ۱.۳برابر شدن دریافتی از مستاجرها قناعت کنند؛ سوالی است که یک‌بار ریشه اقتصادی آن مورد بررسی قرار گرفت و اکنون به ریشه سیاسی‌ این اتفاق پرداخته شده است.

?????? ?????...
بازآرایی خدمات مهندسی یا اصلاح حکمرانی ساختمان؟
پنجشنبه, شهريور 05, 1405 by روابط عمومی انجمن

پیش‌نویس جدید ایده‌های ارزشمندی دارد؛ بازرسی مستقل، مدیریت پروژه، بیمه مسوولیت، کنترل چرخه عمر، نگهداشت، مدیریت ریسک و پرونده الکترونیکی ساختمان همگی گام‌هایی ضروری‌اند. اما مساله این است که بخش بزرگی از مشکلات ساخت‌وساز ایران اساسا در سطح آیین‌نامه قرار ندارد. تا زمانی که قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در بخش‌های بنیادی خود بازنگری نشود، خدمات مهندسی به معنای واقعی به «حرفه» تبدیل نگردد، نظام احراز صلاحیت اصلاح نشود، مالک از مدیریت فنی پروژه کنار نرود، شهرداری از تعارض میان کنترل ساخت‌وساز و درآمدزایی از آن رها نشود و نسبت وزارت راه و شهرسازی و وزارت کشور در حکمرانی ساختمان روشن نشود، تغییر چارت خدمات مهندسی به‌تنهایی تحول مورد انتظار را ایجاد نخواهد کرد.

?????? ?????...
ساخت‌وساز کوپنی در ایستگاه پایانی؟
پنجشنبه, شهريور 05, 1405 by روابط عمومی انجمن

دهه‌ها بعداز «انحراف در اجرای قانون نظام مهندسی ساختمان» که باعث «ارائه خدمات غیررقابتی مهندسان و رواج ساخت‌وسازهای مغایر مقررات ملی» شد، سیاستگذار بخش مسکن بالاخره به فکر «اصلاح آیین‌نامه مشکل‌دار» آن قانون افتاد. پیش‌نویس آیین‌نامه اجرایی جدید، بازار خدمات مهندسی ساختمان را از «توزیع کار کوپنی بین مهندسان» آزاد می‌کند؛ به‌طوری‌که قرار است مالکان «اختیار انتخاب» فرد اصلح برای نظارت بر کار سازنده را پیدا کنند. اصلاحات پیش‌رو، «فضای رقابتی» بین مهندسان‌ ساختمانی شکل می‌دهد و اگر بتواند شهرداری‌ها را «مسوولیت‌پذیر» کند، جلوی «ساختمان‌سازی غیرساختمانی‌ها» را نیز خواهد گرفت.

?????? ?????...
تناقض تاریخی در بازار مسکن
سه شنبه, شهريور 03, 1405 by روابط عمومی انجمن

عارضه‌ای در بازار مسکن شکل گرفته که شاید به این سادگی قابل برطرف‌شدن نباشد؛ اما چنانچه زمینه‌های رشد آن مهار نشود، حتما به مشکلی حاد تبدیل خواهد شد. شاخص «مازاد واحدمسکونی» که از نسبت کل خانه‌ها به کل خانوارها به‌دست می‌آید، رکورد بیشترین میزان از ابتدای دهه۹۰ را زده و اکنون حدود ۲۰درصد است. در کنار این مازاد تاریخی عرضه، برای اولین‌بار از سال۶۵، شاخص «تراکم خانوار در واحدمسکونی» نیز به عدد یک کاهش یافت. این دو فاکتور، علامت مثبت از «تعادل در بازار مسکن» می‌دهد که در این صورت باید انتظار داشت، مشکلی به نام «خانه‌دارشدن» بین زوج‌ها وجود نداشته باشد؛ اما این فقط یک تصویر اسمی است. به‌رغم سبقت بی‌سابقه عرضه از تقاضا، شرایط مستاجرها نه‌تنها بهتر نشده که سخت‌تر هم شده است. در یک نمونه، نرخ «فقر اجاره‌نشین‌ها» در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۹۰، مطابق آمار رسمی ۲.۳ برابر شد. «تصویر واقعی» این بازار نشان می‌دهد، در ۱.۵دهه گذشته به‌دلیل «سیاست‌های نادرست تامین مسکن»، مسیر عرضه عملا موازی تقاضا بوده و مسکن‌سازی‌ها به هدف اصابت نکرده است. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره این «تناقض بزرگ»، ۳ علت را شناسایی کرده است. رفع این ماجرا ۲ راهکار دارد.

?????? ?????...
مسکن هست، «زیرساخت» نیست
دوشنبه, شهريور 02, 1405 by روابط عمومی انجمن

متقاضیان مسکن‌های حمایتی چشم‌انتظار تحویل واحدهای خود هستند، اگرچه وزارت راه و شهرسازی به دنبال تکمیل حدود ۱۶۰ هزار واحد مسکن حمایتی تا پایان بهمن امسال است، اما عدم تامین زیرساخت می‌تواند، به‌رغم تکمیل واحدها تحقق کامل این وعده را دچار خلل کند.

?????? ?????...
  
عضویت در خبرنامه
نام
نام خانوادگی
ایـمیل

ذخیره اطلاعات
  
برنامه های عملیاتی کمیسیون آمار، اطلاعات، بررسی های فنی و صدور خدمات مهندسی

الف – کمیته آمار و اطلاعات

این کمیته با نگاه آماری و در قالب اطلاعات مفید و ارزنده جهت شناخت بازار مسکن اقدام به استخراج مطالب و شاخصهای آماری نموده و در قالب اطلاعات مفید برای انبوه سازان نسبت به آنالیز و بررسی و تحلیل اطلاعات و آمار گردآوری شده اقدام خواهد نمود.

1 – شاخص های آمار استخراجی در ارتباط با مسکن

1-1- تعداد واحدهای مسکونی مورد استفاده

1-2- تعداد واحدهای مسکونی خالی از سکنه

1-3- تعداد واحدهای مسکونی موجود در کشور

1-4- سهم  مسکن از ثروت خانوارها

1-5- سهم مسکن در سبد هزینه خانواده

1-6- سهم مسکن در محاسبه شاخص تورم

1-7- سهم مسکن در اشتغال

1-8- سهم مسکن در بخش خصوصی اقتصاد

1-9- رشد متوسط قیمت یک متر مربع زیربنای واحد مسکونی در سال های گذشته

1-10- رشد متوسط قیمت یک متر مربع زمین  واحد مسکونی در سال های گذشته

1-11- رشد متوسط قیمت اجاره یک واحد 100 متری مسکونی در سال های گذشته

1-12- تعداد پروانه های صادره برای واحدهای مسکونی

1-13- میزان سرمایه گذاریهای بخش خصوصی در مسکن

2- اطلاعات ارزنده جهت بررسی بازار مسکن

2-1 – تفاوت ساختار سرمایه گذاری در دو بخش دارایی های مالی و مسکن

2-2- دسته بندی خریداران مسکن و تحلیل رفتاری آنها در بازار مسکن

2-3- پنج اپیزود بازار مسکن

2-4- تاریخچه سیکل های رونق و رکود مسکن

2-5- نکات آموزنده از بررسی تاریخچه سیکل های رونق و رکود

2-6-عوامل تاثیر گذار بر جهش قیمت مسکن

2-7- روند شماتیک تحولات بازار مسکن و شکل گیری و تخلیه حباب

2-8- بازدهی اقتصادی اجاره مسکن

2-9- تحلیل های نادرست در رابطه با بازار مسکن

2-10 – استراتژی های بلند مدت برای بازار مسکن

2-11- بررسی سهم انبوه سازان در تولید مسکن کشور

2-12- بررسی میزان عرضه و تقاضای مسکن در سالهای آینده

2-13- پیش بینی تحولات بازار مسکن در سالهای 1393-1394

 

ب – کمیته بررسی و مطالعات فنی

این کمیته با شعار مندرج در متن پروانه عضویت انجمن انبوه سازان استان مبنی بر اعتلای کمی و کیفی صنعت ساختمان در امر انبوه سازی مسکن همچنین با اعتقاد به این باور که « مسکن برای آینده» است اهداف وبرنامه های کاری زیر را با اولویت بندی بعدی در دستور کار قرار خواهد داد . در بررسی هر یک از تکنولوژی ها و فنآوریها موضوعاتی از قبیل روشهای جاری در سطح کشور ، روشهای اجرایی در سایر کشورها ، معایب و  محاسن روشهای مختلف ، توجیه اقتصادی و بررسی نتایج و پیشنهادات ، مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت . نتایج حاصله از مطالعات نیز به اعضای انجمن اطلاع رسانی خواهد شد

1 – ساخت مسکن ایمن و آرام

1-1- عایق بندی صوتی و حرارتی و میعان

1-2- نور

1-3- اشرافیت

1-4- دسترسی در پارکینگ و مشاعات

1-5- مشکلات زندگی در مجتمع

2- دوام برای حفظ سرمایه های ملی

2-1- مصالح مصرفی در سیستم سازه ای

2-2-روشهای اجرای اسکلت اعم از فونداسیون ، تیر و ستون و سقف

2-3- نما سازی

2-4- سبک سازی

2-5- نازک کاری داخلی و تاسیسات

2-6- تجهیزات و ماشین آلات

3 – حفظ محیط زیست و صرفه جوئی در انرژی

3-1- عایق بندی حرارتی ( دیوارپوش ها ، سقف ، پنجره ، درزها )

3-2- ایزولاسیون

3-3- معماری سبز ( پاسیو ، پشت بام ، طبقات )

3-4-جلوگیری از رشد میکرو ارگانیسم ها

3-5- هوشمند سازی ( تاسیسات برقی ، مکانیکی ، تهویه )

4 – بکارگیری IT در مراحل مختلف ساخت و بهره برداری

4-1- تجارت و مدیریت اطلاعات

4-2- طراحی یارانه ای و تصویر سازی

4-3- برنامه های کاربردی مهندسی ساختمان

4-4- برآورد هزینه به کمک یارانه

4-5- برنامه ریزی و زمان بندی پروژه

4-6 – مدیریت تسهیلات به کمک یارانه

5 – پیش ساخته سازی و نانو فن آوری

5-1- ساختمان مدوله

5-2- معیار و استانداردها

5-3 – عناصر ساختمانی

5-4- اتصالات عناصر پیش ساخته

5- 5-  تولید ، حمل و نصب قطعات پیش ساخته

5-6- نانو شیشه ها

5-7- نانو پوششها

5-8- نانو عایق ها

5-9- فن آوری نانو و بتن

5-10- فن آوری نانو و مواد پایه سیمانی

5-11- فن آوری نانو و فلزات

5-12- نانو فن آوری و تاسیسات

5-13- سطوح ضد باکتری و میکروب کش

5-14- نانو فن آوری ، انرژی و پایداری زیست محیطی

5-15- پارچه ها و غشاهای نانو بنیان

5-16- تصفیه کننده های نانو

5-17- فن آوری نانو و چوب

5-18-مصالح خود ترمیم شونده

5-19- مواد هوشمند و حس گرهای نانو بنیان

ج – کمیته صدور خدمات فنی و مهندسی

این کمیته ضمن بررسی جایگاه صدور خدمات فنی و مهندسی کشور در بخش مسکن در گذشته و حال و ارائه تصویری روشن از این موضوع اهداف کاری زیر را دنبال نموده و پس از بررسی ها و تحقیقات انجام گرفته در هر بخش ، آن را در اختیار اعضای محترم انجمن قرار خواهد داد .

1 – بررسی وضعیت صادرات خدمات فنی و مهندسی در بخش مسکن در گذشته و حال .

2 – شناسایی و بررسی امکان ورود به بازار ساخت و ساز مسکن در بازارهای منطقه ای و فرا منطقه ای وچگونگی نفوذ به این

      بازارها .

3 – تحلیل و آنالیز و آسیب شناسی چند مورد از پروژه های مسکن اجرا شده در خارج از کشور توسط سازندگان داخلی .

4 – آشنا سازی شرکتها از توان یکدیگر در یک تعامل و همکاری سازنده به منظور حضور قوی در بازارهای منطقه ای و فرا منطقه ای

     و بهره جستن از تجربیات تشکلها و شرکتهای فعال موجود در این حوزه .

5 – آشنایی شرکتها و افراد حقیقی از چگونگی برگزاری مناقصات و بررسی موانع و چالشهای ورود به بازارهای هدف.

 

  
بایگانی اخبار
متهم ریزش سرمایه ساختمانی
شنبه, تير 20, 1405 by روابط عمومی انجمن

به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان آذربایجان شرقی، از سال۹۶ تا پیش‌از پاییز پارسال، حجم سرمایه‌گذاری سالانه فعالان ساختمانی در کشور رشد اسمی میانگین مثبت ۴۰ درصدی داشت؛ هر چند در همه این سال‌ها به‌‌خاطر «سطح بالای تورم تولید مسکن»، متوسط نرخ رشد واقعی سرمایه‌گذاری‌ منفی ۲ درصد بود. اما طبق آخرین داده رسمی از این شاخص که به‌تازگی برای پاییز ۱۴۰۴ منتشر شده، یک «شوک نسبتا تاریخی» به بخش‌های مختلف اقتصاد از جمله بخش ساختمان و به‌ویژه فعالیت‌های ساختمانی بخش‌خصوصی در سال گذشته باعث یک «ریزش نسبتا تاریخی» در روند ورود سرمایه‌ها به بازار ساخت‌وساز شد.

بروز جنگ ۱۲ روزه در نیمه اول سال گذشته و «نااطمینانی»های بعد از آن با توجه به اعلام «آتش‌بس»، فعالان ساختمانی را به مراتب بیشتر از حجم وسیعی از کسب‌وکارهای بخش‌خصوصی تحت‌تاثیر قرار داد؛ چراکه سرمایه‌گذاری ساختمانی یک فرآیند «بسیار زمان‌بر» را که در حالت طبیعی بازار مسکن حدود ۲سال و در شرایط رکودی این سال‌ها حداقل ۳سال برآورد می‌شود، باید طی کنند تا بتوانند با تکمیل پروژه ساخت‌وساز خود محصولشان را در بازار ملک به فروش برسانند. بنابراین هر چقدر پروسه سرمایه‌گذاری در شرایط یک «نااطمینانی گسترده» مثل جنگ طولانی باشد احتمال آسیب‌ها و خسارت‌های اقتصادی و غیراقتصادی وارد بر آن نیز افزایش پیدا می‌کند.

سال گذشته کارشناسان اقتصادی متخصص بخش ساختمان پیش‌بینی‌های مشترکی درباره «رکود سرمایه‌گذاری ساختمانی یا خروج سرمایه‌گذاران از این بازار» تحت‌تاثیر شرایط جنگی مطرح کرده بودند؛ ضمن آنکه، تجربه‌های جهانی مشابه نیز نشان داده است، کشورهایی که درگیر بی‌ثباتی‌های سیاسی یا جنگ‌های خارجی می‌شوند، بخش مسکن و ساختمان در آنها برای مدتی با رکود عمیق روبه‌رو می‌شود. این اتفاق، سال گذشته با کاهش اسمی حجم سرمایه‌گذاری فعالان‌ساختمانی بازار مسکن و ساختمان شهرها رخ داد. در عین حال، از آنجا که «تورم تولید ساختمان» در سال1404، فصل به فصل صعودی شد، سرمایه‌گذاری واقعی ساختمانی بخش‌خصوصی در کل کشور در پاییز سال گذشته 53درصد افت کرد. این نرخ در 9ماه سال گذشته نیز منفی 37درصد شد.

تا پیش‌از سال گذشته، فعالان ساختمانی همواره از محل «رکود خرید ملک و رشد بالای قیمت‌تولید» دچار نوعی سرخوردگی در مسیر سرمایه‌گذاری در این بخش بودند به‌طوری‌که از سال 97 که عصر جهش قیمت‌ها در اقتصاد از جمله بخش مسکن شروع شد، رشد واقعی سرمایه‌گذاری ساختمانی در کشور در عمده سال‌ها منفی بود. سال گذشته اما در کنار چالش‌های گذشته، «جنگ» نیز وارد صحنه شد. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از داده‌های تفکیکی سرمایه‌گذاری ساختمانی 1404 بخش‌خصوصی در سه دسته «شروع پروژه ساختمانی جدید»، «پیشرفت‌فیزیکی پروژه‌های در حال ساخت سال‌های قبل» و «تکمیل ساختمان» مشخص می‌کند، «ریسک جنگ» در سال گذشته بیشترین ضربه را به حلقه اول «سرمایه‌گذاری ساختمانی» وارد کرد؛‌ یعنی «شروع یک پروژه جدید». سرمایه‌گذاری واقعی برای «شروع پروژه ساختمانی» در 9 ماه اول سال گذشته حدود 73درصد کاهش پیدا کرد؛ به‌طوری‌که رشد اسمی سرمایه‌گذاری در این دسته از ساختمان‌ها، «شروع کار»، 25 درصد کمتر از 9 ماه اول سال 1403 شد.

فعالان ساختمانی، بالاترین میزان ریسک ناشی از شرایط جنگی در سه حالت «شروع کار جدید، پیش‌بردن پروژه در حال ساخت و تکمیل‌کردن پروژه» را متوجه حالت اول می‌دانند و به همین علت، درحالی‌که سال گذشته سرمایه‌گذاری در ساخت‌وسازهای ناتمام و تکمیل‌شده رشد اسمی مثبت داشته، «شروع پروژه جدید» با رشد منفی شدید همراه شد.  ترس و احتیاط سرمایه‌گذاران فعال در شهر تهران، بیشتر از سایر شهرها است؛ این فرضیه را می‌شود از روی میزان افت سرمایه‌گذاری جدید ساختمانی در پایتخت طی سال‌گذشته ردیابی کرد. افت اسمی کل سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در بازار ساخت‌وساز شهر تهران در پاییز سال گذشته 10 درصد بوده که از افت اسمی 3درصدی کشور، شدیدتر است. همچنین در 9 ماه اول پارسال، سرمایه‌گذاری واقعی فعالان ساختمانی در تهران 38 درصد کاهش یافت که یک واحد درصد بیشتر از میزان افت کشوری بوده است. از آنجا که ابعاد حملات و خسارت‌های ملکی و ساختمانی در جنگ 12روزه، برای تهران بیشتر از سایر شهرها بود، این نوع واکنش سرمایه‌گذاران ساختمانی فعال در پایتخت نیز دور از انتظار نبوده است.

ماجرای صعود چشم‌گیر «رشد» بخش ساختمان

 کارنامه بخش‌خصوصی در «سرمایه‌‌گذاری» ساختمانی طی سال گذشته بخاطر ترکیب ریسک‌های ضدتولید به‌خصوص شرایط جنگ، مردود بوده اما بخش‌ساختمان در سال گذشته به‌رغم افت سرمایه‌گذاری فعالان ساختمانی با «رشد مثبت چشم‌گیر» در تولید روبه‌رو شد. آمار بانک مرکزی از روند رشد ارزش‌افزوده در تولید ساختمان نشان می‌دهد، بخش ساختمان بعد از رشد ضعیف نیم‌درصدی در سال 1403، با دو صعود 2.8درصدی و 3.5درصدی در پاییز و زمستان سال گذشته، در نهایت رشد 1.4درصدی در سال1404 را تجربه کرد. این رشد مثبت به‌خصوص در دو فصل سال گذشته با توجه به اوضاع جنگی و افت سرمایه‌گذاری‌ها یک «معما» به حساب می‌آید.

بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره پشت‌صحنه رشد چشم‌گیر بخش‌ساختمان در سال گذشته نشان می‌دهد، از آنجا که سال 1403، یعنی یکسال قبل‌از «رشد مثبت 1.5درصدی بخش ساختمان»، حجم سرمایه‌گذاری واقعی برای «شروع» پروژه‌های جدید 21درصد در کشور افزایش پیدا کرد که نتیجه‌اش در افزایش نسبی تیراژ ساخت واحدمسکونی در شهرها نیز ظاهر شد، به‌دلیل زمان‌بر بودن انعکاس رشد سرمایه‌گذاری بر رشد تولید، تاثیر آن یک‌سال بعد روی روند رشد ارزش‌افزوده بخش ساختمان ظاهر شد. همچنین در سال گذشته، نبض سرمایه‌‌گذاری در پروژه‌های نیمه‌تمام اوضاع نسبتا بهتری نسبت به افت شدید سرمایه‌گذاری برای «شروع» و «تکمیل» پروژه‌های ساختمانی داشت. این مدل سرمایه‌گذاری تاحدودی اثر محسوسی روی رشد بخش ساختمان در همان سال می‌گذارد.

 چشم‌انداز سرمایه‌گذاری ساختمانی از نگاه اقتصاددان

 دکتر محمود اولاد، اقتصاددان و صاحب‌نظر اقتصاد مسکن و ساختمان، درباره ریشه اصلی «افت سرمایه‌گذاری ساختمانی» در سال گذشته به «دنیای‌اقتصاد» گفت: در کنار سایر مشکلاتی که سرمایه‌گذاران این بخش در سال‌های اخیر با آنها روبه‌رو بودند در سال 1404 شرایط جنگی به‌عنوان شرایط خاص، همه بخش‌های تولید را تحت‌الشعاع قرار داد و بخش ساختمان هم از این موضوع جدا نبود. سرمایه‌گذاران ساختمانی با تحلیل تاثیر میان‌مدت و بلندمدت شرایط جنگی به این موضوع واکنش نشان دادند. اولاد در عین حال به وضعیت متفاوت بازار فعالیت‌های ساختمانی شهر تهران پرداخت و گفت: روند کاهشی سرمایه‌گذاری ساختمانی در تهران با لحاظ میزان رشد ورود سرمایه پس‌از کسر تورم تولید، می‌تواند در سال‌های آینده نیز ادامه پیدا کند. این پیش‌بینی دست‌کم به یک دلیل قابل تامل است و آن، کاهش ضریب تخریب و نوسازی ساختمان‌های قدیمی و کلنگی است.

در تهران نسبت به یک دهه پیش، کمیابی «زمین آماده ساخت» بسیار تشدید شده و این موضوع باعث شده برابری قیمت ملک کلنگی مقابل قیمت واحد مسکونی نوساز نسبت به قبل از سال97 که تقریبا یک بود تا سه‌برابر در مناطق شمالی شهر افزایش یابد. از طرفی اگرچه بافت‌ فرسوده تهران مستعد سرمایه‌گذاری ساختمانی است اما یک‌سری ضوابط شهرداری روی حاشیه‌سود ساخت‌وساز در بافت‌فرسوده اثر کاهشی گذاشته است. ضمن آنکه روندهای جمعیتی نیز مثل سال‌های اواخر دهه 80 و اوایل دهه 90، از رشد چشم‌گیر تولید مسکن پشتیبانی نمی‌کند. بنابراین نمی‌توان انتظار تکرار «رشدهای گذشته سرمایه‌گذاری ساختمانی دست‌کم در تهران را داشته باشیم.

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد