به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان آذربایجان شرقی، بازار مسکن فعلاً در رکود است، اما موتور هزینههای ساخت خاموش نشده است. تازهترین آمارهای مرکز آمار نشان میدهد قیمت برخی نهادههای ساختمانی با شتابی فراتر از تورم عمومی در حال افزایش است؛ وضعیتی که میتواند بر تصمیم سازندگان و مسیر قیمت مسکن در ماههای آینده اثرگذار باشد.
آهن، تأسیسات و خدمات؛ سه موتور اصلی رشد هزینه ساخت
اگرچه در نگاه نخست رشد ۲۰۸ درصدی قیمت چوب یا افزایش ۱۲۰ درصدی تأسیسات برقی جلبتوجه میکند، اما برای تحلیل آینده بازار مسکن باید به ضرایب اهمیت نهادهها نگاه کرد؛ چراکه همه اقلام به یک اندازه در هزینه ساخت نقش ندارند.
بر اساس گزارش مرکز آمار، گروه آهنآلات، میلگرد، پروفیل، در و پنجره و نرده با ضریب اهمیت ۳۳.۹ درصد، بزرگترین جزء هزینه ساخت ساختمانهای مسکونی محسوب میشود. تورم نقطهای این گروه در زمستان امسال به ۱۰۵ درصد رسیده است. به بیان ساده، مهمترین جزء هزینه ساخت در یک سال گذشته بیش از دو برابر شده است.
در کنار آن، گروه تأسیسات مکانیکی و انواع عایق حرارتی با ضریب اهمیت ۴۷.۸ درصد و تورم نقطهای ۱۴۸ درصدی، سهم بزرگی در جهش هزینه ساخت دارد. این گروه شامل بخش مهمی از تجهیزات ساختمانی است که وابستگی قابلتوجهی به نرخ ارز و واردات دارند.
همچنین گروه خدمات با ضریب اهمیت ۲۵.۴ درصد، تورم نقطهای ۷۸.۱ درصدی را ثبت کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد هزینههای اجرایی، دستمزدها و خدمات ساختمانی نیز همپای مصالح در حال افزایش هستند.
شتاب تورم ساختوساز دوباره اوج گرفت
یکی از مهمترین بخشهای گزارش مرکز آمار، افزایش شدید سرعت رشد هزینه ساخت است. طبق اطلاعات مرکز آمار، تورم فصلی نهادههای ساختمانی در فصل زمستان به ۳۶ درصد رسیده؛ درحالیکه این رقم در فصل پاییز ۱۸.۴ درصد بود؛ بهعبارتدیگر، سرعت رشد هزینه ساخت در فاصله یکفصل تقریباً دو برابر شده است.
همچنین تورم نقطهای نهاده های ساختمانی نیز از ۶۱.۳ درصد در پاییز به ۹۶.۸ درصد در زمستان رسیده و تورم سالانه نهادههای ساختمانی نیز از ۴۴.۹ درصد به ۶۱.۸ درصد افزایش یافته است.
این ارقام نشان میدهد بازار ساختوساز نهتنها با تورم بالا مواجه است، بلکه شتاب افزایش هزینهها نیز مجدداً در حال افزایش است؛ اتفاقی که معمولاً با فاصله زمانی چندماهه خود را در قیمت تمامشده پروژههای جدید نشان میدهد.
سازندگان در دوراهی توقف یا افزایش قیمت
افزایش هزینه ساخت در شرایطی رخ میدهد که بازار مسکن همچنان با رکود معاملاتی و کاهش توان خرید خانوارها مواجه است. این وضعیت سازندگان را در موقعیتی دشوار قرار داده است.
از یکسو هزینه اجرای پروژهها با سرعت بالا در حال افزایش است و از سوی دیگر بازار کشش انتقال کامل این افزایش هزینه به خریداران را ندارد. نتیجه چنین وضعیتی معمولاً کاهش آغاز پروژههای جدید، طولانیتر شدن زمان ساخت و تعویق سرمایهگذاریهای ساختمانی است.
تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده هر زمان شکاف میان هزینه ساخت و توان خرید مصرفکنندگان افزایش یافته، عرضه واحدهای جدید کاهش پیدا کرده و بازار در دورههای بعد با کمبود عرضه مواجه شده است.
پیام تورم ساخت برای بازار اجاره
تأثیر افزایش هزینه ساخت تنها به بازار خریدوفروش محدود نمیشود. کاهش ساختوساز به معنای ورود واحدهای کمتر به بازار در سالهای آینده است؛ موضوعی که مستقیماً بر بازار اجاره نیز اثر میگذارد.
در شرایطی که کشور با کمبود عرضه مسکن استیجاری مواجه است، کاهش انگیزه سازندگان برای آغاز پروژههای جدید میتواند فشار بر بازار اجاره را در سالهای آینده تشدید کند. به همین دلیل تورم نهادههای ساختمانی فقط یک شاخص صنعتی نیست، بلکه یکی از متغیرهای تعیینکننده آینده بازار اجاره محسوب میشود.
آیا موج جدید گرانی مسکن در راه است؟
افزایش ۹۶.۸ درصدی هزینه نهادههای ساختمانی لزوماً به معنای رشد فوری و هماندازه قیمت مسکن نیست؛ زیرا بازار مسکن تحت تأثیر رکود، قدرت خرید خانوارها و شرایط اقتصادی قرار دارد. بااینحال تجربه بازار نشان میدهد قیمت مسکن در بلندمدت نمیتواند برای مدت طولانی از هزینه ساخت فاصله بگیرد.
به همین دلیل مهمترین پیام گزارش جدید مرکز آمار را باید در یک جمله خلاصه کرد: هزینه تولید مسکن با شتاب در حال افزایش است. اگر سیاستی برای مهار هزینههای ساخت، تسهیل تولید و تقویت عرضه مسکن اتخاذ نشود، فشار امروز در بازار مصالح میتواند به کمبود عرضه و رشد بیشتر قیمت مسکن و اجاره در سالهای آینده منجر شود.
منبع: صدای مسکن