به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان آذربایجان شرقی، کسری سنگین بودجه در نیمه اول امسال دولت را بر آن داشته است که اعداد لایحه بودجه سال آینده را با احتیاط بیشتری به نگارش درآورد. بر اساس اعلام سازمان برنامهوبودجه در هفت ماه ابتدای امسال کشور چیزی حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان کسری بودجه را تجربه کرده و برآوردها حاکی از آن است که نزدیک به نیمی از درآمدهای نفتی امسال، تاکنون محقق نشده است.
سال گذشته عددهای بلندپروازانه بودجه ۱۴۰۲ و همچنین رشد خیرهکننده بودجه برخی نهادها مانند صداوسیما در رسانهها منعکس شد و حالا دولت لایحه بودجه سال آینده را با اعداد اندکی محافظهکارانهتر بسته است؛ هرچند به نظر میرسد فشار کسری بودجه خود را روی دوش مالیات گذاشته است؛ مالیاتهایی که در روزهای اخیر نوک پیکان انتقاد کارشناسان و رسانهها بود.
لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ قرار بود دیروز به دست ابراهیم رئیسی، رئیسجمهوری به بهارستان برسد اما علی بهادریجهرمی، سخنگوی دولت خبر داد به دلیل آنکه لایحه برنامه هفتم توسعه همچنان در مجلس در حال بررسی است، هیئترئیسه مجلس خواسته که دولت لایحه بودجه را جلسه بعد از اتمام بررسی برنامه هفتم توسعه تحویل دهد.
بااینحال جزئیاتی از بودجه سال ۱۴۰۳ منتشر شده است. بر این اساس رقم بودجه ۱۴۰۳ نسبت به مبلغ بودجه سال گذشته ۱۸ درصد افزایش داشته و تراز عملیاتی بودجه به ۳۰۸ هزار میلیارد تومان کاهش یافته است. همچنین منابع عمومی بودجه سال آینده بیش از دوهزارو 429 هزار میلیارد تومان تعیین شده است.
رشد ۱۸درصدی رقم بودجه ۱۴۰۳ نسبت به عدد بودجه امسال در شرایطی رخ داده است که بودجه امسال نسبت به سال ۱۴۰۱ حدود ۴۰ درصد رشد داشت. بااینحال سازمان برنامهوبودجه کشور اعلام کرده بود در هفت ماه ابتدای امسال کشور نزدیک به ۴۰۰ هزار میلیارد تومان کسری بودجه داشته است و به نظر میرسد که دولت با درنظرگرفتن این مسئله، در پیشبینی ارقام بودجه سال آینده، احتیاط بیشتری به خرج داده است. بر اساس اعلام احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد، دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۳ صادرات روزانه یکمیلیونو ۳۵۰ هزار بشکه نفت به قیمت ۶۵ یورو را در نظر گرفته است.
این در حالی است که در بودجه امسال دولت صادرات روزانه یکمیلیونو ۴۰۰ هزار بشکه نفت و با نرخ ۸۵ دلار را در نظر گرفته بود که البته گزارشهای سازمان امور مالیاتی و سازمان برنامهوبودجه نشان میدهد که در نیمه اول امسال حدود نیمی از درآمدهای پیشبینیشده نفتی، محقق نشده است. بهاینترتیب به نظر میرسد دولت در بودجه سال آینده کمی از بلندپروازی درآمدهای نفتی خود هم از نظر حجم و هم از نظر قیمت نفت تحریمی کاسته است. بااینحال با توجه به محققنشدن حدود نیمی از درآمدهای نفتی در نیمه اول امسال، به نظر میرسد که دولت همچنان چشمانداز غیرواقعبینانهای برای درآمدهای نفتی خود در نظر گرفته است.
همچنین کابینه سیزدهم در شرایطی که درآمد نفتی را هشت درصد کمتر از بودجه امسال پیشبینی کرده و رقم آن را به ۵۵۴ هزار میلیارد تومان رسانده است، میزان درآمد مالیاتی را هزارو ۱۲۲ هزار میلیارد تومان پیشنهاد داده است که این عدد دو برابر میزان درآمدهای نفتی است.
تشدید فشارهای مالیاتی در روزهای گذشته خبرساز بوده و اعتراضهایی را به دنبال داشته است. بهجز این در لایحه بودجه ۱۴۰۳ واگذاری شرکتهای دولتی تا ۴۳.۴ درصد کاهش یافته است. میزان واگذاری شرکتهای دولتی در بودجه امسال ۱۰۶ هزار میلیارد تومان بود که در لایحه بودجه سال آینده میزان واگذاریها ۶۰ هزار میلیارد تومان پیشنهاد شده است.
همچنین دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۳ میزان واگذاری داراییهای سرمایهای را در بودجه سال آینده کاهش و میزان واگذاری داراییهای مالی را افزایش داد.
بر این اساس میزان واگذاری داراییهای سرمایهای با ۱۶ درصد کاهش به ۶۱۴ هزار میلیارد تومان رسید و همچنین واگذاری داراییهای مالی با رشد حدود هشتدرصدی ۳۱۹ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.
همچنین میزان فروش اوراق مالی که در بودجه امسال ۱۸۷ هزار میلیارد تومان بود، در بودجه سال آینده به ۲۵۴ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده و با رشد ۳۶درصدی مواجه شده است. به علاوه اینکه دولت در لایحه بودجه سال آینده برای واردات کالاهای اساسی ۱۳.۶ میلیارد یورو یا ۱۵ میلیارد دلار منابع تعیین کرده است. میزان افزایش حقوق کارمندان در سال آینده هم ۱۸ درصد و بازنشستگان ۲۰ درصد خواهد بود. این در شرایطی است که دولت میزان افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان را در بودجه امسال بیشتر از ۲۰ درصد پیشنهاد داده بود.
حرکت دولت به سوی بودجه غیرنفتی
لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ منتشر شد و طبق این لایحه، درآمد نفت، گاز و فرآوردههای نفتی حدود ۵۵۴ هزار میلیارد تومان پیش بینی شد.
قیمت هر بشکه نفت صادراتی برابر با ۶۵ یورو در نظر گرفته شده و نرخ تسعیر هر یورو نیز ۳۱ هزار تومان تعیین گردیده است. بر اساس بودجه ۱۴۰۳ مقدار صادرات نفت خام و میعانات، یک میلیون و ۳۵۰ هزار بشکه نفت در روز و مقدار صادرات گاز طبیعی نیز ۱۱ میلیارد متر مکعب در سال با قیمت صادراتی ۰.۲۹ یورو به ازای هر مترمکعب لحاظ گردیده است.
از طرفی سهم نفت در بودجه ۱۴۰۳ برابر با ۲۲.۸ درصد است در حالی که در قانون بودجه امسال ۲۹ درصد تعیین شده است. این ارقام نشان میدهد سهم نفت در منابع لایحه بودجه ۱۴۰۳ نسبت به قانون بودجه امسال کاهش ۶.۲ واحد درصدی داشته است. همچنین سهم درآمدهای مالیاتی ۲ برابر درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز است که این به معنای تغییر رویکرد بودجه از درآمدهای نفتی به سمت درآمدهای پایدار است.
پیش بینی درآمد ۱۱۲۲ هزار میلیارد تومانی دولت از مالیات
براساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ دولت پیش بینی کرده است در سال آینده ۱,۱۲۲ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی داشته باشد که این رقم نسبت به بودجه سال ۱۴۰۲ چیزی حدود ۵۰ درصد رشد دارد.
همچنین پیش بینی شده مالیات ورود گمرک نیز ۱۴۰ همت، سود سهام شرکتهای دولتی ۶۰ همت، درآمد دولت از بخش ارتباطات ۲۰ همت، بهره مالکانه و حقوق دولتی از معادن ۵۵ همت، درآمد حاصل از فروش کالا و خدمات ۴۶ همت در نظر گرفته شده است.
مالیات بر ارزش افزوده افزایش یافت
بر اساس بند ب تبصره 7 لایحه بودجه سال 1403 نرخ مالیات بر ارزش افزوده موضوع ماده 7 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1400، یک واحد درصد (1%) افزایش یافت، همچنین این منابع صرف طرحهای تملک داراییهای سرمایهای با اولویت بازسازی، نوسازی و تجهیز مدارس و دانشگاهها، توسعه زیرساختهای حملونقل و طرحهای آبرسانی خواهد شد.
جزئیات افزایش حقوق کارمندان در لایحه بودجه ۱۴۰۳
تبصره ۱۶ لایحه بودجه ۱۴۰۳ مربوط به حقوق و دستمزد کارمندان و بازنشستگان است. مطابق بند یک این تبصره ضریب حقوق گروههای مختلف حقوقبگیر ۱۸ درصد و حقوق بازنشستگان، وظیفه بگیران و مشترکان صندوقهای بازنشستگی کشوری و لشکری ۲۰ درصد افزایش و مستمری والدین شهدا معادل حداقل دریافتی بازنشستگان کشوری خواهد بود.
در بند ۲ تبصره ۱۶ آمده است: حداقل مبلغ حکم کارگزینی حقوق بگیران حداقل حقوق و مزایای مستمر شاغلان مشمول و غیر مشمول قانون مدیریت خدمات (کشوری حداقل حقوق بازنشستگان و وظیفه بگیران مشمول صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح و سایر صندوقهای وابسته به دستگاههای اجرایی به میزان هجده درصد (۱۸) افزایش مییابد تفاوت تطبیق موضوع ماده (۷۸) قانون مدیریت خدمات کشوری تفاوت تطبیق موضوع جزء (۱) بند «الف» تبصره (۱۲) قانون بودجه سال ۱۳۹۷ کل کشور و تفاوت تطبیق موضوع بند «ی» تبصره (۱۲) قانون بودجه سال ۱۳۹۸ کل کشور در حکم حقوق بدون تغییر باقی میماند. ۳۰۰۰ امتیاز موضوع ماده واحده قانون اصلاح قانون بودجه ۱۴۰۱ کل کشور به صورت ثابت درج شده و در محاسبه هیچ یک از اقلام حقوق و فوق العاده های حقوق و سایر پرداختیها تاثیر ندارد.
همچنین در بند ۳ تبصره ۱۶ براساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت امتیاز کمک هزینه عائله مندی و حق اولاد موضوع بند (۴) ماده (۶۸) قانون مدیریت خدمات کشوری شاغلان معادل ریالی امتیاز و به ترتیب ۲۹۰۰ و ۱۷۸۰ و برای بازنشستگان به ترتیب ۲۸۵۰ و ۱۷۵۰ مذکور مشمولان ماده (۱۶) قانون فوق الذکر تعیین میشود.
در لایحه بودجه سال آینده پیشنهاد شده بنیاد شهید و امور ایثارگران سازمان بهزیستی کشور وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مکلفاند در سقف اعتبارات مصوب مربوط به جانبازان و آزادگان معسر غیر حالت اشتغال فاقد شغل و درآمد که بر اساس قوانین نیروهای مسلح مشمول دریافت حقوق وظیفه نمیباشند افراد تحت تکفل قانونی جانبازان متوفی فاقد شغل و درآمد و رزمندگان معسر فاقد شغل و درآمد و معلولان شدید و خیلی شدید و فاقد شغل و درآمد کمک معیشت، ماهانه که میزان آن در چهارچوب آیین نامه اجرائی مصوب هیات وزیران تعیین میشود پرداخت کنند.
در بند پ این تبصره که سقف خالص پرداختی در تمام کشور برای کارکنان تمامی دستگاهها و بازنشستگان و وظیفه بگیران ۶۵ میلیون تومان خواهد بود و پرداخت مازاد بر این سقف ممنوع است.
همچنین در بند ت پاداش پایان خدمت در ازای هر سال خدمت حداکثر تا ۳۰ سال و تا سقف ۵۲۰ میلیون تومان خواهد بود.
حقوق سالیانه ۱۲۰ میلیون تومان معاف از مالیات
سقف معافیت مالیاتی در تبصره ۱۶ به این صورت است که حقوقهای ۱۲۰ میلیون تومان معاف از مالیات است. حقوقهای ۱۲۰ تا ۱۶۸ میلیون تومان ۱۰ درصد، حقوقهای ۱۶۸ میلیون تومان تا ۲۷۶ میلیون تومان ۱۵ درصد، ۲۷۶ میلیون تومان تا ۴۰۸ میلیون تومان ۲۰ درصد و حقوقهای بالای ۴۰۸ میلیون تومان ۳۰ درصد مالیات میپردازند.
در ادامه آمده است افرادی که در دستگاهها تحت هر عنوان از جمله ساعتی، روزمزد، قراردادی، حق التدریس، حق التحقیق، حق الزحمه، حق نظارت، حق التالیف خدمت میکنند مشمول حکم این بند هستند. در حالیکه اعضای هیات علمی دانشگاهها و موسسات پژوهشی و آموزشی و قضات دادگستری شامل این حکم نمیشوند و بایدی طبق ماده ۸۵ قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مالیات بپردازند.
توقیف و برداشت از حساب بدهکاران مالیاتی در لایحه بودجه ۱۴۰۳
بند «د» تبصره ۶ از بخش عوارض و مالیات در لایحه بودجه ۱۴۰۳ آمده است که به منظور جلوگیری از فرار مالیاتی و وصول به موقع درآمدهای مالیاتی، بانک مرکزی مکلف است ضمن ایجاد دسترسی برای سازمان امور مالیاتی کشور به سامانههای موجود از جمله سیاق و سرآمد و حسب درخواست سازمان امور مالیاتی کشور، نسبت به توقیف و برداشت از حساب یا حسابهای بدهکاران مالیاتی به صورت سیستمی و برخط و بر اساس سامانههای موجود اقدام کرده و وجود مربوط را به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز کند.
در بند «ذ» نیز آمده است، در صورتی که جمع مبلغ و دفعات واریز به حسابهای غیرتجاری هر شخص حقیقی در هر ماه، از جمع مبلغ و دفعات واریزی که تا پایان اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۳ توسط شورای پول و اعتبار تعیین میشود، بیشتر باشد، اثبات درآمدی نبودن تراکنشها و ارائه اسناد و مدارک به عهده صاحب حساب است. منظور از حساب غیر تجاری، حسابی است که نزد سازمان امور مالیاتی کشور به عنوان حساب مرتبط با فعالیت مودی ثبت نشده باشد. جمع مبلغ و دفعات واریز ذکر شده در این بند در مورد حسابهای با ویژگی متفاوت، میتواند متفاوت باشد.
مالیات ۳۰۰ هزار تومانی واحدهای مسکن مهر و ملی
بر اساس تبصره 12 لایحه بودجه 1403 میزان مالیات پروژههای مسکن مهر بابت هر واحد مسکن مهر و واحدهای احداثی موضوع قانون جهش تولید مسکن (ساخت، آمادهسازی، محوطهسازی، زیربنایی و روبنایی) برای سالهای 98 تا 1403 در پروژههای سهجانبه با سازندگان، تعاونیها و پیمانکاران فرعی با معرفی وزارت راه و شهرسازی 300 هزار تومان تعیین میشود.
هیچگونه مالیات دیگری بهغیر از مالیات بر ارزش افزوده بابت خرید مصالح به این طرحها تعلق نمی گیرد. سازمان امور مالیاتی کشور موظف بهصدور مفاصاحساب مالیاتی پس از دریافت این مالیات است.
زمینهای بیش از 25 میلیارد تومان مشمول مالیات میشود
دولت در راستای برقراری عدالت مالیاتی و کمک به ساخت و ساز در تبصره 6 لایحه بودجه 1403 کشور پیشبینی کرده است، زمینهای فاقد اعیانی دارای کاربری مسکونی، اداری و تجاری، باغویلاهای مجاز با احتساب عرصه و اعیان و واحدهای مسکونی که ارزش آنها بیش از 25 میلیارد تومان باشد، مازاد بر این مبلغ مشمول مالیات به میزان 2 در هزار میشوند. این مالیات بر عهده شخصی است که در ابتدای سال مالک آن بوده است.
واحدهای مسکونی و باغویلاهای در حال ساخت مشمول این مالیات نمیشوند و باغویلاهای غیرمجاز تا زمان دریافت پروانه ساخت یا اجرای حکم کمیسیونهای ماده 99 و ماده 100 قانون شهرداریها، حسب مورد مشمول جریمهای معادل 2 برابر مالیات باغویلاهای مجاز خواهند شد که 50 درصد از جریمههای دریافتی بر حسب مورد به شهرداری یا دهیاری محل اختصاص مییابد.
خودروهای بالای ۳ میلیارد تومان باید مالیات بدهند
براساس لایحه بودجه سال 1403 انواع خودروهای سواری، وانت دو کابین دارای شماره انتظامی شخصی در اختیار مالکان اعم اشخاص حقیقی و حقوقی غیر دولتی که قیمت روز خودروی انها بیش از 3میلیارد تومان است مشمول سالانه یک درصد مالیات میشوند.
فایل pdf بخش اول لایحه بودجه سال ۱۴۰۳