علی چگنی مدیرکل اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی در تشریح تاثیر کاهش نرخ سود بانکی بر کل اقتصاد و بخش مسکن گفت: بالا بودن نرخ سود بانکی در کشور با وجود کاهش نرخ تورم عمومی در سالهای اخیر باعث افزایش میزان سرمایهگذاری خانوارها در بخش مسکن که گرانترین خرید خانوار است شد اما بتدریج با بالاماندن نرخ سود بانکی و کاهش قدرت خرید، سرمایهگذاری در این بخش کاهش یافت.
مدیرکل اقتصاد مسکن ادامه داد: در شرایطی که نرخ سود بانکی بالا است هزینه فرصت پول نیز افزایش پیدا میکند و حتی کسانیکه توان سرمایهگذاری و خرید مسکن دارند نیز خرید و سرمایهگذاری خود را به تعویق میاندازند و نقدینگی خود را جهت کسب بازدهی بدون ریسک سود بانکی در بانکها و موسسات اعتباری سپردهگذاری میکنند.
چگنی تاکید کرد: با کاهش نرخ سودبانکی این انتظار وجود دارد که تا حدودی قدرت وامگیری خانوارها و فعالین اقتصادی و همچنین تمایل آنها به جابه جایی نقدینگی از سیستم بانکی به بخش مصرف و سرمایهگذاری در تمامی بخشهای اقتصاد و بخش مسکن افزایش یابد.
وی پیشبینی کرد: میتوان امیدوار بود که کاهش نرخ بهره بانکی به همراه امکان بهبود شرایط اقتصادی ناشی از رفع برخی از تحریمهای بینالمللی در ادامه سال جاری منجر به ایجاد رونق نسبی در کل اقتصاد و بخش مسکن شود.
مدیرکل اقتصاد مسکن همچنین درباره پیشبینیها از تاثیر کاهش نرخ سودبانکی بر بازار اجاره بها دارد گفت: اجارهبها بازدهی واحدهای اجارهای است و همچنین بر اساس مبانی علم اقتصاد نرخ سود بانکی، بازدهی بدون ریسک سرمایهگذاری در سیستم بانکی است و به عنوان نرخ پایه سرمایهگذاری در سایر بازارها و داراییها شناخته میشود که با کاهش نرخ سود بانکی در بازار، در میانمدت و بلندمدت نرخ بازده مورد انتظار نیز کاهش مییابد به همین دلیل نیز اگر کاهش نرخ سود بانکی در کشور پایدار باشد میتوان انتظار داشت که در میان مدت و بلندمدت اجارهبها کاهش پیدا کند.
چگنی خاطرنشان کرد: در کوتاه مدت اگرچه کاهش نرخ سود بانکی در میزان کل اجاره بهای واحدهای مسکونی تقریبا بدون تاثیر است اما منجر به تغییر ترکیب اجارهبها میشود.
وی با اشاره به اینکه در ایران، اجاره بها از دو بخش اجاره بهای نقدی و رهن تشکیل شده است ادامه داد: در شرایطی که نرخ بهره رسمی و غیررسمی در بازار پول بالا است و یا نوسانات در بازارهایی همچون ارز، طلا و بروس شدید است موجرین ترجیح میدهند که بخش بیشتری از اجارهبها را به صورت رهن دریافت و آن را در سیستم بانکی سرمایهگذاری کنند ولی با کاهش نرخ سودبانکی تمایل موجرین به دریافت رهن کاهش پیدا میکند و عموما بخش بیشتری از اجارهبها را به صورت نقدی دریافت میکنند که این مساله میتواند تا حدودی منجر به ایجاد فشار اقتصادی بر خانوار مستاجر شود.
افزایش کمتر اجاره بها نسبت به سالهای گذشته
چگنی در پاسخ به اینکه شواهد بازار نشان از افزایش اجارهبها دارد در مورد راهکارهای نظارت بر آن گفت: هر سال به دلیل وجود تورم عمومی در کشور، مالکان به منظور حفظ قدرت اقتصادی اجاره بهای دریافتی را افزایش میدهند و افزایش اجارهبها در فصل نقل و انتقال دلیل بر این موضوع است. هرچند شواهد آماری نشان میدهد افزایش اجارهبها به طور متوسط به دلیل کنترل تورم عمومی و ثبات نسبی در قیمت مسکن کمتر از سالهای گذشته است.
وی درباره عدم تمایل موجران به رهن واحدهای مسکونی و یا افزایش میزان رهن کامل گفت: بخشی از این افزایش ناشی از افزایش اجارهبهای سالانه است ولی با توجه به اینکه بازار اجاره ایران در شرایطی که نرخ سود بانکی بالا است به صورت عرفی تبدیل نرخ اجارهبها به رهن به میزان یک میلیون تومان رهن به ازای هر ۳۰ هزارتومان از مبلغ اجارهبها تعیین میشود. به همین دلیل رهن کامل یک واحد مسکونی با میزان اجاره بها دو میلیون تومان در ماه، حدود ۶۶ میلیون تومان است.
وی در پایان افزود: با کاهش نرخ سود بانکی نرخ تبدیل اجارهبهای نقدی به رهن افزایش پیدا میکند و موجر یک میلیون تومان رهن را به ازای کمتر از ۳۰ هزار تومان اجاره میپذیرد که در نتیجه آن میزان رهن کامل یک واحد مسکونی با اجاره ماهیانه دو میلیون تومان به بیشتر از ۶۶ میلیون تومان افزایش پیدا میکند که این افزایش ناشی از تغییر نرخ تبدیل اجاره نقدی به رهن است و نمیتوان آن را افزایش اجارهبها دانست. /