مسیر صفحه جاری : کمیسیون ها»آمار، اطلاعات، بررسی های فنی و صدور خدمات مهندسی»برنامه های عملیاتی
اخبار و رویدادها
راز سفر طولانی تا خانه اول
19 ساعت پیش by روابط عمومی انجمن

مسافتی که زوج‌ها در برخی کشورها برای رسیدن به «خانه‌اول» طی می‌کنند، ۳ تا ۴ سال است؛ در ایران اما ۲۵ سال، در چین ۳۴ و در سوریه ۸۷سال است. این مدت‌زمان البته با کل درآمد افراد محاسبه شده نه پس‌انداز سالانه‌شان.  معمای نقشه جهانی «دسترسی به مسکن»، یک معادله اقتصادی با ۴فاکتور است که جواب آن در نقاطی به نفع زوج‌ها و در جاهایی به ضررشان تمام می‌شود.

?????? ?????...
بانک مسکن شرایط جدید حمایت از پروژه‌های صنعتی‌سازی مسکن را ابلاغ کرد
2 روز پیش by روابط عمومی انجمن

بر اساس این بخشنامه، بانک مسکن از پروژه‌هایی که با استفاده از روش‌های صنعتی و فناوری‌های نوین اجرا می‌شوند، در قالب تسهیلات ساخت و مشارکت مدنی حمایت خواهد کرد. مطابق ضوابط جدید، بانک مسکن تا سقف ۸۰ درصد هزینه اجرای پروژه در بخش صنعتی‌سازی را به عنوان تسهیلات ساخت پرداخت می‌کند و میزان نهایی تسهیلات بر اساس برآورد کارشناسان بانک تعیین خواهد شد. در این دستورالعمل، مدت قرارداد مشارکت مدنی با توجه به تعداد واحدهای پروژه تعیین شده است.

?????? ?????...
احتمالات پیش‌روی بازار مسکن
دوشنبه, تير 29, 1405 by روابط عمومی انجمن

آینده قیمت‌ها در بازار مسکن، به دنبال تشدید مجدد «تنش نظامی»، دست‌کم برای دو گروه از ذی‌نفعان این بخش بیشتر از همیشه غیرقابل تشخیص شده است. زوج‌های اجاره‌نشین در مواجهه با «اوج‌گیری ابهامات نسبت به آینده جنگ» نمی‌دانند چه زمانی می‌توانند «پس‌اندازهای خود در بازارهای دارایی» را به خانه‌اول تبدیل کنند. فعالان ساختمانی نیز در همین فضای مه‌آلود پروژه‌های خود را نیمه‌کاره گذاشته‌اند. در این شرایط، شناسایی نیروهای اصلی جهت‌دهنده به رفتار متغیرهای کلیدی بخش مسکن می‌تواند سناریوهای احتمالی درباره تحولات کوتاه‌مدت و میان‌مدت در بازار ملک را مشخص کند.  به همین منظور، گروه مسکن روزنامه «دنیای‌اقتصاد» با نظرسنجی از ۱۵اقتصاددان، صاحب‌نظر اقتصاد مسکن و کارشناس بخش ساختمان به تحلیل و بررسی «بازیگردانان کلیدی بازار ملک در شرایط فعلی» پرداخته است. چکیده نظرات نشان می‌دهد، ۷پارامتر سیاسی و اقتصادی طی ماه‌های آینده رفتار بازار مسکن را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، اما «با جنگ یا بدون جنگ»، این رکود معاملاتی ادامه دارد. همچنین اکثر صاحب‌نظران نسبت به «جهت تغییرات قیمت در بازار مسکن تهران» هم نظر هستند.

?????? ?????...
احتمال اَبَرتورم و پیامدهای آن
يکشنبه, تير 28, 1405 by روابط عمومی انجمن

دکتر حسین عبده‌تبریزی، اقتصاددان در سرمقاله روز یکشنبه، بیست و هشتم تیر ماه 1405، روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: تورم بالا مساله‌ای جدی است، اما ابرتورم دیگر صرفا به معنای افزایش بیشتر قیمت‌ها نیست. ابرتورم بنیان اقتصاد، اعتبار پول ملی، نظام بانکی، بازار سرمایه و حتی نظم اجتماعی را از میان می‌برد. از این رو، لازم است میان تورم بالا و ابرتورم تفاوت روشنی قائل شویم.

?????? ?????...
افت 19 درصدی پروانه های ساختمان / هزینه ساخت در یک سال 2 برابر شد
يکشنبه, تير 28, 1405 by روابط عمومی انجمن

تازه‌ترین آمارهای رسمی نشان می‌دهد، همزمان با جهش هزینه ساخت و ساز، تعداد پروانه‌های ساختمانی کاهش یافته و سرمایه‌گذاری تازه نیز زیر فشار تورم، به پروژه‌های نیمه‌تمام کشور بیشتر متمایل شده است.

 

?????? ?????...
فقر شهری در ایران معاصر چه مشخصه هایی دارد؟
دوشنبه, تير 22, 1405 by روابط عمومی انجمن

فقر شهری در ایران را نمی‌توان به بحران افزایش اجاره‌بها و تنگنای مسکن فروکاست. این فقر به‌طور همزمان با گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی و تثبیت محله‌های فرودست درون‌شهری، ابعاد پیچیده‌تری یافته است. بر پایه برخی گزارش‌های مبتنی بر داده‌های رسمی، جمعیت ساکن در سکونتگاه‌های غیررسمی از حدود ۱۰‌میلیون نفر در سال ۱۳۹۰ به ۱۲.۵میلیون نفر در سال۱۳۹۸ افزایش یافته و حدود ۲۰درصد جمعیت شهری را دربرگرفته است. 

?????? ?????...
متهم ریزش سرمایه ساختمانی
شنبه, تير 20, 1405 by روابط عمومی انجمن

ورود یک عنصر جدید به ترکیب «ریسک‌های سرمایه‌گذاری ساختمانی» در سال گذشته، «ضربه‌کاری» به بخش‌خصوصی در بازار ساخت‌وساز وارد کرد. گزارش «دنیای‌اقتصاد» از جزئیات به‌روزرسانی آمار رسمی درباره روند سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی در ساختمان‌های جدید کل شهرهای کشور حاکی است، «پاییز سال گذشته برای اولین‌بار از نیمه دهه ۹۰ به بعد، رشد اسمی سرمایه‌گذاری‌های ساختمانی منفی شد».

?????? ?????...
سبک اروپایی مسکن حمایتی
شنبه, تير 20, 1405 by روابط عمومی انجمن

دولت‌ها در جهان برای کاهش «فقر مسکن» از یک جعبه‌ابزار سه‌کاره استفاده می‌کنند. سیاستی که در این مسیر پیگیری می‌شود، مداخله دولتی در بازار مسکن نیست، بلکه مجموعه‌ای از امکانات ویژه سرمایه‌گذاری بخش‌خصوصی برای «مسکن اجاره‌ای» است. این خانه‌ها سهم بالایی تا ۲۰درصد در بازار مسکن کشورهای غربی دارند.

?????? ?????...
۵ تابلو از مسکن تا ۱۴۱۵
پنجشنبه, تير 18, 1405 by روابط عمومی انجمن

بازار مسکن طی ۱۰سال پیش‌رو با نوع متفاوتی از تقاضا روبه‌رو می‌شود که هم به لحاظ نسلی و هم جمعیتی کاملا با دهه‌های ۸۰ و ۹۰ تفاوت دارد.  نسل Z بازیگر اصلی «مسکن تا ۱۴۱۵» است و نیازی که آنها در کنار گونه‌های دیگر «تقاضای جدید خانه» همچون طلاق‌ها در بازار شکل می‌دهند، تقریبا ۴۰درصد کمتر از دوره «انفجار تقاضای خانه» است. این نیاز سنجش شده است.

?????? ?????...
جعبه‌سیاه انحراف در تامین مسکن
پنجشنبه, تير 18, 1405 by روابط عمومی انجمن

طرح‌هایی که طی دو دهه گذشته برای «تامین مسکن» کم‌درآمدها به اجرا درآمده به جای تحویل سرموقع، تبدیل به میراث دولت‌ها شده است. پرونده «مسکن‌مهر» بعد از ۱۹سال هنوز بسته نشده و تحویل ۲۶هزار واحد مسکونی ناتمام به ۲۱همت پول دولت نیازمند است؛ یعنی هر واحد مسکونی ۸۰۰‌میلیون تومان که ۲۰ برابر «قیمت وعده داده‌شده در سال ۸۶» است.

 

?????? ?????...
  
عضویت در خبرنامه
نام
نام خانوادگی
ایـمیل

ذخیره اطلاعات
  
برنامه های عملیاتی کمیسیون آمار، اطلاعات، بررسی های فنی و صدور خدمات مهندسی

الف – کمیته آمار و اطلاعات

این کمیته با نگاه آماری و در قالب اطلاعات مفید و ارزنده جهت شناخت بازار مسکن اقدام به استخراج مطالب و شاخصهای آماری نموده و در قالب اطلاعات مفید برای انبوه سازان نسبت به آنالیز و بررسی و تحلیل اطلاعات و آمار گردآوری شده اقدام خواهد نمود.

1 – شاخص های آمار استخراجی در ارتباط با مسکن

1-1- تعداد واحدهای مسکونی مورد استفاده

1-2- تعداد واحدهای مسکونی خالی از سکنه

1-3- تعداد واحدهای مسکونی موجود در کشور

1-4- سهم  مسکن از ثروت خانوارها

1-5- سهم مسکن در سبد هزینه خانواده

1-6- سهم مسکن در محاسبه شاخص تورم

1-7- سهم مسکن در اشتغال

1-8- سهم مسکن در بخش خصوصی اقتصاد

1-9- رشد متوسط قیمت یک متر مربع زیربنای واحد مسکونی در سال های گذشته

1-10- رشد متوسط قیمت یک متر مربع زمین  واحد مسکونی در سال های گذشته

1-11- رشد متوسط قیمت اجاره یک واحد 100 متری مسکونی در سال های گذشته

1-12- تعداد پروانه های صادره برای واحدهای مسکونی

1-13- میزان سرمایه گذاریهای بخش خصوصی در مسکن

2- اطلاعات ارزنده جهت بررسی بازار مسکن

2-1 – تفاوت ساختار سرمایه گذاری در دو بخش دارایی های مالی و مسکن

2-2- دسته بندی خریداران مسکن و تحلیل رفتاری آنها در بازار مسکن

2-3- پنج اپیزود بازار مسکن

2-4- تاریخچه سیکل های رونق و رکود مسکن

2-5- نکات آموزنده از بررسی تاریخچه سیکل های رونق و رکود

2-6-عوامل تاثیر گذار بر جهش قیمت مسکن

2-7- روند شماتیک تحولات بازار مسکن و شکل گیری و تخلیه حباب

2-8- بازدهی اقتصادی اجاره مسکن

2-9- تحلیل های نادرست در رابطه با بازار مسکن

2-10 – استراتژی های بلند مدت برای بازار مسکن

2-11- بررسی سهم انبوه سازان در تولید مسکن کشور

2-12- بررسی میزان عرضه و تقاضای مسکن در سالهای آینده

2-13- پیش بینی تحولات بازار مسکن در سالهای 1393-1394

 

ب – کمیته بررسی و مطالعات فنی

این کمیته با شعار مندرج در متن پروانه عضویت انجمن انبوه سازان استان مبنی بر اعتلای کمی و کیفی صنعت ساختمان در امر انبوه سازی مسکن همچنین با اعتقاد به این باور که « مسکن برای آینده» است اهداف وبرنامه های کاری زیر را با اولویت بندی بعدی در دستور کار قرار خواهد داد . در بررسی هر یک از تکنولوژی ها و فنآوریها موضوعاتی از قبیل روشهای جاری در سطح کشور ، روشهای اجرایی در سایر کشورها ، معایب و  محاسن روشهای مختلف ، توجیه اقتصادی و بررسی نتایج و پیشنهادات ، مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت . نتایج حاصله از مطالعات نیز به اعضای انجمن اطلاع رسانی خواهد شد

1 – ساخت مسکن ایمن و آرام

1-1- عایق بندی صوتی و حرارتی و میعان

1-2- نور

1-3- اشرافیت

1-4- دسترسی در پارکینگ و مشاعات

1-5- مشکلات زندگی در مجتمع

2- دوام برای حفظ سرمایه های ملی

2-1- مصالح مصرفی در سیستم سازه ای

2-2-روشهای اجرای اسکلت اعم از فونداسیون ، تیر و ستون و سقف

2-3- نما سازی

2-4- سبک سازی

2-5- نازک کاری داخلی و تاسیسات

2-6- تجهیزات و ماشین آلات

3 – حفظ محیط زیست و صرفه جوئی در انرژی

3-1- عایق بندی حرارتی ( دیوارپوش ها ، سقف ، پنجره ، درزها )

3-2- ایزولاسیون

3-3- معماری سبز ( پاسیو ، پشت بام ، طبقات )

3-4-جلوگیری از رشد میکرو ارگانیسم ها

3-5- هوشمند سازی ( تاسیسات برقی ، مکانیکی ، تهویه )

4 – بکارگیری IT در مراحل مختلف ساخت و بهره برداری

4-1- تجارت و مدیریت اطلاعات

4-2- طراحی یارانه ای و تصویر سازی

4-3- برنامه های کاربردی مهندسی ساختمان

4-4- برآورد هزینه به کمک یارانه

4-5- برنامه ریزی و زمان بندی پروژه

4-6 – مدیریت تسهیلات به کمک یارانه

5 – پیش ساخته سازی و نانو فن آوری

5-1- ساختمان مدوله

5-2- معیار و استانداردها

5-3 – عناصر ساختمانی

5-4- اتصالات عناصر پیش ساخته

5- 5-  تولید ، حمل و نصب قطعات پیش ساخته

5-6- نانو شیشه ها

5-7- نانو پوششها

5-8- نانو عایق ها

5-9- فن آوری نانو و بتن

5-10- فن آوری نانو و مواد پایه سیمانی

5-11- فن آوری نانو و فلزات

5-12- نانو فن آوری و تاسیسات

5-13- سطوح ضد باکتری و میکروب کش

5-14- نانو فن آوری ، انرژی و پایداری زیست محیطی

5-15- پارچه ها و غشاهای نانو بنیان

5-16- تصفیه کننده های نانو

5-17- فن آوری نانو و چوب

5-18-مصالح خود ترمیم شونده

5-19- مواد هوشمند و حس گرهای نانو بنیان

ج – کمیته صدور خدمات فنی و مهندسی

این کمیته ضمن بررسی جایگاه صدور خدمات فنی و مهندسی کشور در بخش مسکن در گذشته و حال و ارائه تصویری روشن از این موضوع اهداف کاری زیر را دنبال نموده و پس از بررسی ها و تحقیقات انجام گرفته در هر بخش ، آن را در اختیار اعضای محترم انجمن قرار خواهد داد .

1 – بررسی وضعیت صادرات خدمات فنی و مهندسی در بخش مسکن در گذشته و حال .

2 – شناسایی و بررسی امکان ورود به بازار ساخت و ساز مسکن در بازارهای منطقه ای و فرا منطقه ای وچگونگی نفوذ به این

      بازارها .

3 – تحلیل و آنالیز و آسیب شناسی چند مورد از پروژه های مسکن اجرا شده در خارج از کشور توسط سازندگان داخلی .

4 – آشنا سازی شرکتها از توان یکدیگر در یک تعامل و همکاری سازنده به منظور حضور قوی در بازارهای منطقه ای و فرا منطقه ای

     و بهره جستن از تجربیات تشکلها و شرکتهای فعال موجود در این حوزه .

5 – آشنایی شرکتها و افراد حقیقی از چگونگی برگزاری مناقصات و بررسی موانع و چالشهای ورود به بازارهای هدف.

 

  
بایگانی اخبار
بحران بزرگ شهرهای‌ کوچک
دوشنبه, آبان 29, 1402 by روابط عمومی انجمن

به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان آذربایجان شرقی، سبقت تورم اجاره مسکن شهرهای کوچک از تورم اجاره شهرهای بزرگ، به یک بحران در بازار مسکن این شهرها تبدیل شده است. بررسی‌‌‌ها با استناد به آمارهای رسمی نشان می‌دهد، در طول یک دهه گذشته همواره سرعت رشد اجاره‌‌‌بها در شهرهای کوچک از تورم اجاره مسکن شهرهای بزرگ بیشتر بوده است. موضوعی که اگرچه حداقل یک دهه وجود داشته است اما به‌خصوص در سال‌های اخیر و مقطع زمانی حاضر که اجاره‌‌‌بها قله‌‌‌های تورمی جدیدی به ثبت رسانده، بیش از پیش نمایان است.

تورم اجاره‌‌‌بها در دو گروه شهری
آمارهای بانک مرکزی مربوط به تغییرات شاخص اجاره‌‌‌بهای مسکن در شهرهای مختلف نشان می‌دهد سرعت رشد اجاره‌‌‌بها در یک گروه از مناطق شهری کشور یعنی شهرهای کوچک، نسبت به گروه دیگر، شهرهای بزرگ بیشتر بوده است. این موضوع هم در یک روند 10ساله (ابتدای دهه 90 تا سال 1401) در آمارهای رسمی منعکس شده است و تنها مختص به عصر جهش و سال‌های اخیر نیست.

در واقع از ابتدای دهه 90 این اختلاف فاز تورمی بین دو گروه از شهرهای کشور شامل شهرهای بزرگ با جمعیت بیش از 200‌هزار نفر و شهرهای کوچک که جمعیتی کمتر از 200‌هزار نفر دارند، قابل مشاهده است. در یکی دو سال گذشته نیز  این اختلاف فاز تورمی نسبت به میانه سال‌های دهه90 بیشتر شده است.

نسبت تورم اجاره مسکن شهرهای کوچک به شهرهای بزرگ در سال 91 معادل 1.2 برابر، در سال 93 برابر با 1.25، سال 94 معادل 1.11 و سال 95 معادل 1.03 بوده است. در سال 1400 این نسبت به عدد 1.17 و در 9 ماهه اول 1401 به عدد 1.16 رسیده است. در همه این سال‌ها تورم اجاره مسکن شهرهای کوچک جلوتر و بیشتر از تورم مسکن شهرهای بزرگ بوده است.

تورم اجاره شهرهای کوچک و بزرگ
آمارهای رسمی مربوط به تغییرات شاخص اجاره‌‌‌بهای مسکن که از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده است نشان می‌دهد در 9 ماه اول سال 1401، شاخص اجاره‌‌‌بهای مسکن کل کشور 48.6‌درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل بالاتر رفته است. در شهرهای بزرگ تغییرات این شاخص در بازه زمانی یاد شده 47.5‌درصد و در شهرهای کوچک 55.1‌درصد بوده است.

آمارها نشان می‌دهد همواره فاصله بین تورم اجاره شهرهای بزرگ و کوچک متناسب با دوره‌‌‌های جهش اجاره‌‌‌بها، افت و خیز داشته است اما آنچه در همه این سال‌ها ثابت بوده است سبقت تورمی شهرهای کوچک نسبت به تورم اجاره شهرهای بزرگ است. تنها در سال 90 شرایط معکوس بوده است و تغییرات شاخص اجاره‌‌‌بها در این سال نشان‌دهنده سبقت تورم اجاره شهرهای بزرگ از تورم اجاره شهرهای کوچک است. روندی که در سال‌های بعد از آن تکرار نشد. در سال 90 تورم اجاره‌‌‌ در شهرهای بزرگ بر اساس تغییرات شاخص اجاره‌‌‌بهای مسکن در این شهرها 11.4‌درصد و تورم مسکن شهرهای کوچک 9.4‌درصد بوده است.

علت بیش‌‌‌فعالی شهرهای کوچک
بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد دست‌‌‌کم دو علت اصلی و سابقه‌‌‌دار و یک دلیل جدید در بیش‌‌‌فعالی تورم بازار اجاره مسکن شهرهای کوچک موثر بوده است. این دلایل در یک دهه گذشته، مهم‌ترین عواملی بوده‌‌‌اند که باعث شده‌‌‌اند سرعت رشد اجاره‌‌‌بها در شهرهای با جمعیت کمتر از 200هزار نفر نسبت به شهرهای با جمعیت بیش از 200هزار نفر، بیشتر شود. بیش از سه دهه مهاجرت گسترده از روستا به شهر و افزایش نسبت جمعیت شهرها به روستاها، یک عامل موثر در این موضوع است. بخش زیادی از مهاجرت‌‌‌ها از روستاهای اطراف شهرهای کوچک به این شهرها بوده است.

ضمن آنکه ارزان‌‌‌تر بودن اجاره‌‌‌بها در شهرهای کوچک نسبت به سطوح بالای اجاره‌‌‌بهای شهرهای بزرگ، عملا فشار تقاضای مسکن اجاره‌‌‌ای در این شهرها را نسبت به شهرهای بزرگ بیشتر کرده است. یافته‌‌‌ها نشان می‌دهد در شرایطی که موج گسترده مهاجرت از روستا به شهر به‌خصوص در سه دهه اخیر منجر به رشد شدید جمعیت شهرها شد، اتفاقا این موج بیش از آنکه بازار مسکن شهرهای بزرگ را تحت‌تاثیر قرار دهد بر بازار مسکن شهرهای کوچک اثر گذاشت. بسیاری از شهرهای کوچک، در اطراف خود، روستاهای زیادی دارند که جمعیت قابل‌توجهی از این روستاها در سال‌ها و دهه‌‌‌های اخیر به این شهرها مهاجرت کردند.

از آنجا که سطح اجاره‌‌‌بها در این شهرها از شهرهای بزرگ همواره با فاصله قابل‌توجهی کمتر بوده است بنابراین تعداد بیشتری از جمعیت روستاهای اطراف شهرهای کوچک ترغیب به مهاجرت به این شهرها شده‌‌‌اند. اما در شهرهای بزرگ اگرچه در سال‌ها و دهه‌‌‌های اخیر موج گسترده مهاجرتی شکل گرفته و جمعیت زیادی را از روستاها روانه این شهرها کرده است اما به دلیل گران بودن سطح اجاره‌‌‌بها نسبت کمتری از جمعیت ساکن در حومه این شهرها موفق به تامین مسکن در شهرهای بزرگ شده‌‌‌اند. در حالی که حومه‌‌‌نشینان و روستاییان اطراف شهرهای کوچک این مشکل را نداشته و با هزینه کمتر قادر به اجاره مسکن در شهر بوده‌‌‌اند.

حتی موج مهاجرفرستی اجباری از شهرهای بزرگ به حومه این شهرها که در نتیجه رشد شدید اجاره‌‌‌بها، در این شهرها شکل گرفته و طیف قابل‌توجهی از مستاجرهای ساکن در این شهرها را به روستاها و مناطق حومه‌‌‌ای سوق داد، در شهرهای کوچک رخ نداد. در واقع هیچ وقت سطح اجاره‌‌‌بها در این شهرها به لحاظ ریالی به حدی نبود که مهاجرفرستی معکوس (شهر کوچک به روستا) ایجاد شود. همین موضوع یعنی افزایش تقاضا برای اجاره مسکن در شهرهای کوچک تحت‌تاثیر این مهاجرت‌‌‌ها، تورم اجاره مسکن در این شهرها را تحت‌تاثیر قرار داده است؛ به گونه‌‌‌ای که آمارهای رسمی از سبقت تورم اجاره در این شهرها نسبت به سایر مناطق شهری خبر می‌دهد.

عرضه کم به بازار اجاره
در این میان یک علت دیگر نیز در سبقت تورم اجاره مسکن شهرهای کوچک نسبت به شهرهای بزرگ مشاهده می‌شود. در شهرهای کوچک، سبک زندگی، الگوی سرمایه‌گذاری و همچنین روش‌های پس‌‌‌انداز خانوارها متفاوت از سبک و سیاق زندگی، سرمایه‌گذاری و پس‌‌‌انداز خانوارهای ساکن در شهرهای بزرگ است. در این شهرها، عطش و هیجان سرمایه‌گذاری در بازار مسکن نسبت به شهرهای بزرگ با فاصله محسوسی کمتر است و‌ درصد کمتری از افراد نسبت به شهرهای بزرگ اقدام به خرید مسکن به قصد اجاره‌‌‌داری و کسب عایدی از بازار اجاره می‌کنند.

یک علت مهم این موضوع، بازدهی بسیار کم بازار اجاره در این شهرها نسبت به بازدهی اجاره‌‌‌داری در شهرهای بزرگ است. در حالی که بازدهی بازار اجاره مسکن به طور کلی نسبت به سایر بازارهای دارایی با فاصله قابل‌توجه کمتر است، این سطح بازدهی در بازار اجاره شهرهای کوچک به مراتب کمتر است. به‌خصوص اینکه اعداد و ارقام مربوط به سطح اجاره‌‌‌بها به لحاظ ارزش ریالی نیز در این شهرها نسبت به شهرهای بزرگ فاصله قابل‌توجهی دارد.

به طور نمونه در یک تحقیق میدانی مشخص شد که متوسط اجاره‌‌‌بهای پیشنهادی مسکن در تازه‌‌‌ترین فایل‌‌‌های عرضه‌شده به بازار اجاره دو شهر بزرگ (مرکز استان) نسبت به دو شهر کوچک که در همان استان‌‌‌ها واقع‌‌‌ شده‌‌‌اند، چیزی حدود سه برابر بیشتر است. بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد ناچیز بودن رقم اجاره مسکن در شهرهای کوچک نسبت به شهرهای بزرگ از یک طرف و همچنین بازدهی بسیار پایین اجاره‌‌‌داری در این شهرها نسبت به بازدهی سایر بازارها که سرمایه‌گذاری در آنها به لحاظ کسب عایدی ارتباطی به جغرافیا و محل سکونت سرمایه‌گذار ندارد (ارز، سکه، طلا و...)، منجر به عرضه ناچیز مسکن استیجاری در شهرهای کوچک نسبت به عرضه این واحدهای مسکونی در شهرهای بزرگ شده است.

عرضه کم ناشی از بازدهی ناچیز بازار اجاره شهرهای کوچک از یکسو و فشار تقاضا برای اجاره مسکن در نتیجه مهاجرت از روستا به شهر، باعث شده است دست‌‌‌کم در طول یک دهه گذشته سرعت رشد اجاره‌‌‌بها در این شهرها نسبت به تورم اجاره شهرهای بزرگ بیشتر باشد. یک علت جدید دیگر نیز مربوط به مهاجرفرستی اجباری شهرهای بزرگ در دو سال اخیر به حومه این شهرهاست.

همان طور که در بالا شرح داده شد در کنار فشار تقاضا برای اجاره مسکن در شهرهای کوچک ناشی از مهاجرت از روستا به شهر، در یکی دو سال گذشته خارج شدن تامین هزینه اجاره مسکن در کلان‌شهرها از توان مالی بخش زیادی از خانوارهای ساکن در این شهرها و سایر شهرهای بزرگ، آنها را به سمت مناطق حومه‌‌‌ای سوق داده است؛ همین موضوع یعنی کاهش اجباری تقاضا برای اجاره مسکن در شهرهای بزرگ تحت‌تاثیر شکل‌‌‌گیری موج‌‌‌های گسترده مهاجرت اجباری به حومه باعث شده است، این اختلاف فاز تورمی بین بازار اجاره شهرهای کوچک و بزرگ ادامه داشته باشد و حتی در مواقعی بیشتر هم بشود. کارشناسان نسبت به ادامه این شرایط هشدار می‌دهند. به این معنا که اگر این وضعیت، یعنی مهاجرفرستی اجباری از شهرهای بزرگ به حومه ادامه داشته باشد، به دلیل افزایش فشار تقاضا بر حومه، ممکن است تورم‌‌‌های بالاتر در بازار اجاره حومه و شهرهای کوچک تجربه شود.

مساله اجاره‌‌‌بها و ارزش پول
محمدجواد حق‌‌‌شناس، معاون سابق امور مسکن شهری بنیاد مسکن، در توضیح دلایل سبقت تورم اجاره‌‌‌ شهرهای کوچک نسبت به تورم اجاره شهرهای بزرگ، به مساله اجاره‌‌‌بها و ارزش پول در این شهرها اشاره کرد. حق‌‌‌شناس در این باره گفت: یک علت مهم این موضوع به قدر مطلق بهای اجاره مسکن و مساله ارزش پول مربوط می‌شود. در حالی که ارزش پول در همه شهرها به یک میزان کاهش می‌‌‌یابد، اما، عملا موجرها در شهرهای کوچک به لحاظ‌ درصد افزایش اجاره‌‌‌بها نسبت به موجرهای شهرهای بزرگ دستشان بازتر است. دلیل این موضوع به سطوح بالای اجاره مسکن در شهرهای بزرگ و سطوح پایین‌‌‌تر اجاره‌‌‌بها در شهرهای کوچک برمی‌‌‌گردد.

وی توضیح داد: به عنوان مثال و به طور متعارف یک موجر در شهر تهران، نمی‌تواند اجاره‌‌‌بهای 10 میلیون تومانی را برای قرارداد جدید به 20 میلیون تومان افزایش دهد؛ دو برابر کردن اجاره‌‌‌بها در شرایطی که اختلاف 10 میلیون تومان می‌شود، عملا غیرممکن یا بسیار دشوار است. اما به عنوان مثال، موجرها در شهرهای کوچک دستشان برای تغییر و تبدیل اجاره ماهانه یک میلیون تومانی به اجاره 2 میلیون تومانی بازتر است. در واقع مقیاس ریالی در این موضوع بسیار مهم است و همین موضوع می‌تواند یکی از مهم‌ترین دلایل سبقت تورم اجاره در شهرهای کوچک نسبت به تورم اجاره شهرهای بزرگ باشد.

او همچنین به فاصله محسوس بین عرضه و تقاضای مسکن استیجاری در شهرهای کوچک اشاره کرد و افزود: شهرها مرکز منظومه‌‌‌های جمعیتی هستند؛ به‌خصوص در اطراف شهرهای کوچک به فواصل کم روستاهای متعددی قرار دارند که تقاضا برای مهاجرت از آنها به این شهرها قابل‌توجه است. در شرایطی که سطح اجاره‌‌‌بها در این شهرها نیز چندان زیاد نیست و بخش زیادی از مهاجران می‌توانند در این شهرها مسکن اجاره کنند، بنابراین تقاضا در بازار اجاره زیاد است.

از سوی دیگر، عرضه مسکن استیجاری در این شهرها نسبت به عرضه واحدهای اجاره‌‌‌ای در شهرهای بزرگ کمتر است و افراد کمی در این شهرها به قصد کسب بازدهی مالی اقدام به خرید یا ساخت خانه دوم می‌کنند. در نتیجه شهرهای کوچک با فشار تقاضا و کمبود عرضه مسکن استیجاری مواجهند. وی همچنین مهاجرت معکوس و اجباری مستاجرها از شهرهای بزرگ به مناطق حومه‌‌‌ای و شهرهای کوچک به دلیل سطوح بالای اجاره‌‌‌بها در شهرهای بزرگ را از دیگر دلایل افزایش فاصله تورم اجاره مسکن شهرهای کوچک با شهرهای بزرگ اعلام کرد و هشدار داد: در صورت عدم‌اتخاذ سیاست‌‌‌های درست برای تامین مسکن استیجاری، این فاصله و فشار تورمی در شهرهای کوچک بیشتر خواهد شد.

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد