به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان آذربایجان شرقی، نزدیک به سه سال از شروع فعالیت دولت سیزدهم میگذرد، به دلیل کمکاری در تولید مسکن در دهه گذشته یکی از شعارهای اصلی سید ابراهیم رئیسی در ایام انتخابات ریاست جمهوری ساخت چهار میلیون واحد مسکونی بود. البته این موضوع از سوی مجلس شورای اسلامی نیز به عنوان قانون بر عهده دولت گذاشته شده است.
ابهام در میزان پیشرفت نهضت ملی مسکن
پس از تشکیل دولت این شعار تحت عنوان نهضت ملی مسکن پیگیری و ماموریت اجرایی آن به وزارت راه و شهرسازی سپرده شد. ظرف چند سال اخیر هیچ آمار دقیقی در رابطه با میزان پیشرفت نهضت ملی مسکن ارائه نشده است. مسئولان وزارت راه و شهرسازی، همواره در پاسخ به این سوال که تاکنون چند واحد ساخته یا تحویل مردم شده، به صورت کلی اعلام میکنند که تعدادی خانه در حال ساخت است و هر چند هفته یک بار ۱۰۰ الی ۲۰۰ هزار واحد به آمار قبلی اضافه میکنند.
البته آنها توضیح نمیدهند که این واحدها کجاست؟ چه تعدادی خودمالکی است یا چه تعداد قرار است توسط انبوهسازان ساخته شود. نکته عجیبتر اینکه دولت به طور متوسط هر دو ماه یکبار مراسم افتتاح واحدهای مسکونی و تحویل آنها را به مردم برگزار میکند که در اکثر موارد این واحدها مربوط به پروژه مسکن مهر است.
مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی بهمن ماه سال گذشته در جمع اصحاب رسانه اعلام کرد: ۲ میلیون ۱۰۰ هزار واحد مسکونی در قالب طرح نهضت ملی مسکن در حال ساخت است. (این آمار هم اکنون به بیش از ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد رسیده است.)
خبرگزاری دانشجو، توانسته است به ریز اطلاعات مرتبط با ساخت مسکن تا پایان دی ماه سال گذشته دسترسی پیدا کند که گویای عملکرد غیر قابل دفاع وزارت راه و شهرسازی در حوزه ساخت مسکن است.
آمار ساخت و ساز مسکن حمایتی
بر اساس این گزارش، تا پایان دی سال ۱۴۰۲ ساخت دو میلیون و ۱۱۰ هزار واحد تعیین تکلیف و جانمایی شده است که تصدیق کننده اظهارات مهرداد بذرپاش است. اما دقیق شدن روی آمار نشان میدهد که واقعیت با آنچه در افکار عمومی بیان میشود، متفاوت است.
طبق آمار موجود، دولت در ۳۹۸ هزار و ۱۰۱ مورد صرفا زمین به متقاضیان واگذار کرده؛ البته بخشی از این زمینها هم هنوز واگذار نشده و در شهرهای مختلف جانمایی شده است.
همچنین ۱۱۵ هزار و ۷۴۱ مورد مربوط به مسکن مهرهای تکمیل شده است. در این موارد نیز نمیتوان گفت که دولت اقدام به ساخت مسکن کرده، بلکه ماموریت پایاننیافته دولتهای پیشین را به سرانجام رسانده است. البته بررسیها نشان میدهد، در همین موارد هم آنچنان کار عمرانی انجام نشده و اقداماتی حقوقی در راستای تعیین و تکلیف حقوقی پیگیری شده است.
موضوع قابل تامل دیگر آمار مربوط به واحدهای نیروهای مسلح است؛ حدود ۲۱۰ هزار واحد از ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار واحد اعلامی در حال ساخت از سوی وزارت راه و شهرسازی ناظر به این واحدهای مسکونی است. بررسیها نشان میدهد که دولت هیچ نقشی در ساخت این واحدها نداشته و صرفا نقش تسهیلگر را در ساخت آنها بازی میکند.
۲۱۵ هزار واحد نیز از گزارش کار وزارت راه و شهرسازی مربوط به بازسازی بافتهای فرسوده است. در این واحدها دولت صرفا نقش معرف تسهیلات بانکی را بازی میکند و در روند ساخت بار دیگر تاثیرگذار نیست.
همانطور که اشاره شد، حدود نیمی از عملکرد دولت سیزدهم در حوزه مسکن صرفا معطوف به تخصیص زمین و تسهیلات مسکن است، اما در زمینه واحدهای در حال ساخت نیز اقدام آنچنانی انجام نشده و صرفا کار در حد جانمایی پیش رفته است.
در جدول، صرفا دو مورد «واگذاری زمین اجاره ۹۹ ساله» و «واحدهای حمایتی تعریف شده موثر» که مجموع آنها به ۹۰۲ هزار و ۵۱۷ واحد میرسد، مستقیما مربوط به نهضت ملی مسکن است و از این تعداد تنها ۳۰۵ هزار واحد در مرحله فونداسیون قرار دارد که ۴۵ هزار واحد آن به مرحله سفتکاری رسیده است.
شعار انتخاباتی دولت سیزدهم اجرایی میشود؟
آنطور که پیدا است، با گذشت ۳ سال از عمر دولت سیزدهم نمیتوان انتظاری از تحقق وعده ساخت چهارمیلیون مسکن داشت، چراکه آمار گویای عملکرد ضعیف وزارت راه و شهرسازی در این خصوص است. البته شایسته است در اینجا مطرح شود که ساخت مسکن در دولت سیزدهم به مراتب از دولت قبل جلوتر است و نباید زحمات انجام شده در این راستا را نادیده گرفت، اما اقدامات انجام شده با نقطه مطلوب و ایدهآل فاصله معناداری دارد.
منبع: روزنامه خانمان