به گزارش روابط عمومی انجمن انبوه سازان مسکن و ساختمان آذربایجان شرقی، نه تنها در دولت فعلی، بلکه در دولت‌های گذشته هم مسکن‌سازی آنطور که باید و شاید پیش نرفته است؛ به طوری که شواهد و قرائن نشان می‌دهد که واحدهای مسکن مهر در بعضی از شهرها همچنان خالی از سکنه است و یا هنوز با گذشت ۱۷ سال زیرساخت‌های لازم را ندارد. در دولت فعلی هم با گذشت حدود سه سال هنوز واحدهای مسکونی نهضت ملی مسکن به متقاضیان تحویل نشده است؛ به طوری که از ۵ میلیون متقاضی طرح نهضت ملی مسکن، حدود دوونیم میلیون نفر انصراف داده‌اند. 
خلف وعده دولت در تحویل واحدهای مسکونی، ناتوانی مالی متقاضیان، جانمایی نادرست واحدهای مسکونی و نبود زیرساخت‌های لازم، از دلایل اصلی پشیمانی متقاضیان مسکن ملی است. کارشناسان بارها هشدار داده‌اند که دولت‌ها نباید دست به خانه‌سازی بزنند، بلکه با تسهیل شرایط ساخت‌وساز و اعطای مشوق به انبوه‌سازان، باید مسیر افزایش تولید مسکن را هموار کنند تا اجاره‌نشینان و خانه‌اولی‌ها صاحب‌خانه شوند.
روزنامه «خانمان» در شماره امروز به بررسی ریزش متقاضیان نهضت ملی مسکن پرداخته است که در ادامه می‌خوانید.

دولت باید بخش خصوصی را دریابد
در همین زمینه بیت‌اله ستاریان، کارشناس بازار مسکن گفت: دولت نباید وعده می‌داد که سالی یک میلیون مسکن می‌سازد، بلکه باید شرایط را به گو‌نه‌ای مهیا می‌کرد که بخش خصوصی سالی یک میلیون مسکن را می‌ساخت. شاهد بودیم به دنبال شعاری که دولت داد، شروع به ثبت‌نام متقاضیان و دریافت پول از آنها کرد و امروز با وجودی ‌که بیش از دو سال‌ونیم گذشته، هنوز اتفاقی نیفتاده و واحد مسکونی تحویل نشده است. چراکه دولت توانایی مدیریت ساخت سالی یک میلیون مسکن را ندارد. حتی اگر از توان تمام وزارتخانه‌ها هم استفاده کند، غیرممکن است‌. درواقع نیازی به مداخله دولت در بازار مسکن نبود، فقط دولت باید تجهیزات، ابزارهای مالی و تسهیلات را در اختیار بخش خصوصی می‌گذاشت. به این ترتیب تمام سازندگانی که به علت رکود از بازار ساخت‌وسار خارج شدند، دوباره بازمی‌گشتند.

 رکود عمیق‌تر شد
وی افزود: درواقع رویکرد دولت موجب شد آمار تولید مسکن به شدت پایین بیاید. از سوی دیگر حدود ۵ میلیون متقاضی واقعی مسکن حدود دو سال در صف انتظار برای تحویل واحدهای مسکونی نهضت ملی بودند که موجب شد تقاضا در بازار مسکن کاهش یابد و رکود عمیق‌تر شود. این در حالی است که باید آمار تولید بالا برود و بازار مسکن رونق بگیرد.
ستاریان تاکید کرد: تحلیل، روش و اطلاعات غلط نتیجه‌اش مسکن ملی می‌شود که با گذشت بیش از دو سال هنوز به نتیجه نرسیده و نیمی از متقاضیان هم انصراف داده‌اند. متقاضی مسکن همیشه منتظر کاهش قیمت مسکن است، اما هیچ‌وقت چنین اتفاقی نخواهد افتاد و فقط در  صورتی که ۶ تا ۷ سال، سالی یک میلیون مسکن بسازیم، می‌توانیم شاهد ثبات قیمت‌ها باشیم.
این کارشناس بازار مسکن ادامه داد: بسیاری از متقاضیان از جانمایی نادرست مسکن ملی شاکی هستند؛ چراکه زیرساخت‌های لازم را ندارد. دولت باید توجه کند، زمانی که وعده ساخت سالی یک میلیون مسکن را می‌دهد، علاوه بر ساخت مسکن باید زیرساخت فرهنگی، آموزشی، درمانی، حمل‌ونقل، اداری، تجاری و تفریحی را فراهم کند. یعنی اگر ۱۰۰ واحد مسکونی ۱۰۰ متری بسازد، به ازای آن باید ۱۰ هزار متر مربع هم زیرساخت فرهنگی، اداری، بهداشتی و آموزشی فراهم کند که چندین برابر هزینهبر است. سوال این است، چرا زمانی که هنوز فضای خدماتی و زیرساختی مسکن مهر ساخته نشده است؛ دولت سیزدهم شعار ساخت سالی یک میلیون مسکن را داد؟
وی تصریح کرد: دو سال انتظار برای ساخت مسکن متقاضیان بسیار طولانی بود، چراکه ارزش پول متقاضیان بسیار پایین آمده و اگر در گذشته می‌توانستند با آن مبلغ یک واحد ۵۰ متری خریداری کنند؛ امسال دیگر قادر نخواهند بود حتی ۱۰ متر خریداری کنند.

دولت نباید مسکن بسازد
ستاریان در پاسخ به این سوال که آیا موافق مسکن‌سازی دولت هستید یا خیر، گفت: در کشورهای دیگر زمانی که مشکل بازار مسکن رفع می‌شود، برای دهک پایین جامعه که توانایی خرید ندارند، سالی یک هزار واحد مسکونی می‌سازند.
این کارشناس بازار مسکن با بیان اینکه در هیچ جای دنیا دولت دست به مسکن‌سازی نمی‌زند، گفت: در ایران حدود نیم قرن است که بالای ۹۵ درصد تولید مسکن در اختیار بخش خصوصی بوده و فقط ۳ تا ۵ درصد در دست دولت بوده است. بنابراین اقدام دولت برای ساخت سالی یک میلیون مسکن اشتباه بود؛ چراکه حتی در کشورهای همسایه هم نه تنها بخش خصوصی جوابگوی نیاز داخل است، بلکه دست به ساخت‌وساز در کشورهای دیگر هم زده‌اند. به این ترتیب دولت باید ابزارها و مشوق‌هایی را در اختیار بخش خصوصی بگذارد تا دست به تولید انبوه بزنند.

دو عامل ریزش متقاضیان
همچنین سعید آسویار، نایب رئیس هیئت مدیره انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان استان تهران در این زمینه  گفت: تعدادی از متقاضیان به علت اینکه نتوانستند نقدینگی لازم را برای خرید مسکن ملی تامین کنند مجبور به انصراف شدند. همچنین تعدادی دیگر به علت تعلل دولت، از خرید واحد مسکونی پشیمان شدند.
وی در پاسخ به این سوال که آیا جانمایی نهضت ملی مسکن تاثیری در انصراف متقاضیان داشته است، گفت: خیر، چرا که قیمت این واحدهای مسکونی پایین است و تنها جایی که می‌توانند صاحبخانه شوند همان موقیعت مکانی است. متقاضیان باید صبوری کنند تا مسکن ملی مانند مسکن مهر به سرانجام برسد و به مرور امکانات زیربنایی آن فراهم ‌شود.

دولت دست از دخالت بردارد
این کارشناس بازار مسکن در پاسخ به این سوال که آیا با مسکن‌سازی دولت موافق هستید یا خیر، گفت: دولت نه تنها در بخش مسکن بلکه در تمام بخش‌ها باید دست از دخالت بردارد. چرا که شاهد بودیم هر زمانی که دولت به جای بخش خصوصی امور را در دست گرفته، چالش‌ها و مشکلات بسیاری به وجود آمده است. همچنین متاسفانه مدیرانی که امور را در دست می‌گیرند، تخصص لازم را ندارند و با متخصصان هم مشورت نمی‌کنند. به طوری که سیاست‌های غلط دولت نظیر مالیات بر ساخت‌وساز و هزینه بیمه موجب دلسردی سازندگان از بازار ساخت‌وساز شده است.
آسویار در پاسخ به این سوال که آیا نباید کاستی‌های مسکن مهر تکمیل می‌شد، بعد دولت به سراغ مسکن ملی می‌رفت، گفت: خیر، چون کسانی‌ که چنین نظری دارند، وضعیت قبلی افرادی را که در مسکن مهر ساکن شدند، ندیدند. به عبارتی افرادی که در مسکن مهر ساکن هستند، در رویا و خواب هم داشتن چنین واحد مسکونی را نمی‌دیدند. در حال حاضر هم دیگر اجاره‌بها پرداخت نمی‌کنند و سوار بر تورم هستند. در آن زمان شاهد بودیم متقاضیان با پرداخت ۷ تا ۱۲ میلیون تومان صاحبخانه شدند، در حالی که اکنون با این مبلغ یک متر واحد مسکونی هم نمی‌توانند بخرند. بنابراین اگرچه نبود امکانات و زیرساخت‌های لازم، مشکلاتی را به همراه دارد، اما ساکنان مسکن مهر ترجیح می‌دهند این کمبودها را تحمل کنند.

بدون طرح جامع پیش می‌رویم 
این کارشناس بازار مسکن اذعان کرد: از آنجایی که برنامه‌ها برای هر بخشی بدون طرح جامع پیاده می‌شود، ابتدا دولت طرح‌ها را اجرا می‌کند و سپس فکری به حال تامین زیر‌ساخت‌ها و امکاناتش می‌کند؛ به طوری‌ که بخشی از امکانات توسط مردم تامین می‌شود. در حال حاضر شاهد هستیم در بسیاری از روستاها و شهرها چند دهه است که چون اهالی همکاری نکرده‌اند، امکاناتی ندارند.
 
مسیر رونق ساخت‌وساز
وی در پایان گفت: دولت برای اینکه ساخت‌وساز رونق بگیرد، باید قوانینی صادر کند که موجب تسهیل کسب‌وکار شود. همچنین کاهش زمان صدور پروانه، معافیت مالیاتی و اعطای تسهیلات را برای بخش خصوصی در نظر بگیرد.

منبع: روزنامه خانمان